روز جهانی جمعیت؛ ملل متحد جمعیت افغانستان را بیش از ۴۸ میلیون نفر برآورد کرد

یوناما، دفتر معاونت سیاسی ملل متحد در افغانستان، پیش‌بینی کرده است که جمعیت این کشور در سال‌جاری میلادی به ۴۸ میلیون و ششصد هزار نفر برسد.

این نهاد در بیانیه‌ای به مناسبت یازدهم جولای، روز جهانی جمعیت، گفته است که با افزایش جمعیت در افغانستان مشکلاتی ناشی از تغییرات اقلیمی، جنگ و درگیری نیز افزایش می‌یابد.

بیانیه می‌افزاید که میلیون‌ها نفر از شهروندان افغانستان را زنان، دختران و جوانان تشکیل می‌دهند که سرمایه‌گذاری برای این قشر در زمینه‌های آموزش، صحت و فرصت‌های اقتصادی نقش اساسی را در راستای ایجاد یک جامعه مرفه خواهد داشت.

به گفته ملل متحد، ۷۵ درصد جمعیت افغانستان برای تأمین معیشت خود به زراعت و مالداری متکی‌اند؛ موردی که آسیب‌پذیری اکثریت افغان‌ها را در برابر تغییرات اقلیمی بیشتر می‌سازد.

در حالی‌که سهم افغانستان در تولید گازهای گلخانه‌ای کمتر از یک درصد است، این کشور همچنان در معرض آسیب‌های ناشی از تغییرات اقلیمی قرار دارد.

دفتر معاونت ملل متحد بر ایجاد پالیسی‌ها و برنامه‌های موثر تآکید می‌کند. پالیسی‌هایی که به بهبود خدمات صحی، ترویج برابری جنسیتی، تقویت تاب‌آوری و پیشبرد توسعه پایدار کمک می‌کند.

ملل متحد اخیرا اعلام کرد که افغانستان با موج تازه و کم‌سابقه بازگشت مهاجرین از کشورهای ایران و پاکستان مواجه است و تنها در سال ۲۰۲۵، بیش از دو میلیون و هشتصد هزار نفر از این دو کشور بازگشتند.

به گفته این سازمان، بازگشت این تعداد از مهاجرین ۱۰ درصد به جمعیت افغانستان افزوده و فشار بر زیرساخت‌ها و منابع را به‌طور چشمگیری بالا برده است.

روشن نیست که در پیش‌بینی تازه جمعیتی شمار مهاجران بازگشته نیز درنظر گرفته شده است یا خیر.

تفاوت ده میلیونی؛ آمار حکومت طالبان از جمعیت افغانستان

برآورد تازه ملل متحد از جمعیت افغانستان در حالی اعلام شده که اداره عمومی احصائیه و معلومات حکومت طالبان جمعیت این کشور را ۳۷ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر تخمین زده است.

این اداره گفته است که ۴۹ درصد جمعیت افغانستان را زنان و ۵۱ درصد را مردان تشکیل می‌دهند.

بر اساس معلومات این اداره ۷۰ درصد جمعیت افغانستان به زراعت و مالداری مشغول اند و ۲۶ میلیون نفر در روستاها زندگی می‌کنند.

اداره احصائیه تخمین زده است که ۲۶ درصد جمعیت افغانستان (۹.۸ میلیون نفر) در شهرها زندگی می‌کنند.

در این میان کوچی‌ها با ۱.۵ میلیون نفر ۴ درصد جمعیت افغانستان را تشکیل می‌دهند.

آمار اداره احصائیه نشان می‌دهد که از میان ۳۴ ولایت افغانستان کابل با ۶ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر بیشترین جمعیت این کشور را در خود جای داده است. هرات نیز با ۲.۴ میلیون نفر، دومین شهر پر جمعیت کشور پیش‌بینی شده است.

چالش‌های کنترل جمعیت در افغانستان

افغانستان ازجمله کشورهایی است که رشد جمعیت در آن سریع است. وزارت صحت عامه این کشور در سال ۱۳۹۷ خورشیدی اعلام کرد که هر زن افغان در طول عمر باروری خود به صورت میانگین ۵ الی ۶ کودک به دنیا می‌آورد.

ملل متحد نسبت به فشار فزاینده بر زیرساخت‌های شهری با افزایش جمعیت هشدار می‌دهد.

کارشناسان نیز بر اهمیت دسترسی مردم به خدمات تنظیم خانواده و حق تصمیم‌گیری درباره فرزندآوری تأکید می‌کنند.

راضیه (نام مستعار) که مادر دو دختر هشت‌ساله و ده‌ساله است، می‌گوید با وجود فشارهای خانوادگی و اجتماعی، او و همسرش تصمیم ندارند فرزند دیگری داشته باشند.

او به بی‌بی‌سی گفت: «وضعیت اقتصادی‌ ما چندان خوب نیست و همسرم فعلا بیکار است، اما حتی اگر همسرم صاحب کار و زندگی بهتر هم می‌بود، باز هم نمی‌خواستیم فرزند بیشتری داشته باشیم.»

راضیه افزود که مسئله اقتصادی تنها دلیل نداشتن فرزند بیشتر نیست؛ بلکه تعلیم و تربیت فرزندان نیز موضوع مهمی است که والدین باید آن را در نظر بگیرند.

راضیه معتقد است که آرامش را در داشتن فرزند کمتر دیده است.

اما شمار زیادی از خانواده‌ها با وجود مشکلات اقتصادی، پرجمعیت هستند.

منیژه (نام مستعار) که مادر ۹ فرزند است و چند نوزاد خود را هنگام ولادت از دست داده است.

او به بی‌بی‌سی گفت که با مشکلات اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کنند و نمی‌توانند به همه فرزندان خود به درستی رسیدگی کنند.

منیژه که همسرش نیز بیکار است، می‌گوید این وضعیت زندگی آنان را با داشتن نه فرزند و ناتوانی در تأمین نیازهای کودکان، به‌ویژه فرزند بیمارشان، دشوارتر ساخته است.

نداشتن آگاهی کافی در مورد تنظیم خانواده، باورهای سنتی و مذهبی، و نقش کمرنگ زنان در تصمیم‌گیری‌های خانوادگی از دلایل اصلی عدم کنترل جمعیت در افغانستان به‌شمار می‌روند.

آمار دقیق جمعیت افغانستان روشن نیست

در حدود پنج دهه گذشته سرشماری دقیقی از جمعیت افغانستان انجام نشده است.

سرشماری جمعیت این کشور براین نخستین بار در سال ۱۳۵۸ صورت گرفت که بیش از ۶۰ درصد جمعیت کشور سرشماری شد و بقیه جمعیت را بر اساس آن تخمین زدند.

آمار جمعیت افغانستان در آن زمان بین ۱۳ تا ۱۴ میلیون نفر اعلام شد.

در سال ۲۰۱۲ باردیگر سرشماری جمعیت افغانستان توسط حکومت جمهوری آغاز شد.

مسئولان اداره احصائیه در آن سال به بی‌بی‌سی گفته بودند که سرشماری در ولایت‌های بامیان، غور و دایکندی کامل شده است.

این طرح پس از آن که در سال ۲۰۱۳ به کابل رسید، به دلایل نامعلومی متوقف شد.

اداره احصائیه اعلام کرده بود که در صورت داشتن بودجه کامل سرشماری می‌توانست تا سال ۲۰۱۶ پایان یابد.

آماری که در حال حاضر توسط مراجع مختلف از جمعیت افغانستان ارائه می‌شود، تخمینی است.