BBC News, ትግርኛ - መእተዊ ገጽ

ታሪኽ፡ ኣመሪካ እቲ ሕጂ ዘለዋ ቅርጺ ንምሓዝ ዝጠቕለለተን ግዝኣታት

እዘን ዝስዕባ ግዝኣታት፡ ኣብ ዝለሓፈ 200 ዓመታት፡ ኣመሪካ ዶባታ ንምስፋሕ ዝዓደገተን ገዘፍቲ ግዝኣታት እየን።

'መግቢ ግፍዒ ኣለዎ' - ዕሳው መግቢን ሳዕቤኑን

ዝዀነ መግቢ ኣዝዮም ደቀቕቲ ወይ ብማይክሮስኮፕ ጥራይ ዝረኣዩ ዕሲታት (ፈንገስ) ከማዕብል ከሎ፡ ዓስዩ ወይ መሽሚሹ ይበሃል። እዞም ዕሲታት ከም መርበብ ፈትሊ ኣብቲ መግቢ ይዝርግሑ። ከም ተኽሊ ድማ ይዓብዩ። ዋህዮኣዊ ዘርኢ እቶም ዕሲታት ክረግፉ ከለው፡ እቲ መግቢ ሕብሩን መልክዑን ይቕየር።

ዓለምለኻዊ ጸላዊ ዝኸዉን ዘሎ ወዲ 81 ዓመት ቲክቶከር

ኢያን ስሚዝ፡ በዓልቲ ቤቱ ኣብ ቲክቶክ 100 ሰባት'ዉን ኣይስዕቡኻን ምስ በለቶ "ሓሪቑ፡ ከም ዝነበረ ይዛረብ።

ኢቶሪካ፡ ቴዲ ኣፍሮ ንምንታይ ኵሉ ሳዕ ኣዘራራቢ ይኸውን፡ ፍልዩነት ስርሓቱኸ እንታይ እዩ?

‘ኢቶሪካ’ ዘርእስታ ኣልበም ቴድ ኣፍሮ ኣብ ዩቱብ ካብ እትጸዓን ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት ጥራሕ ሚልዮናት ሰማዕቲ ረኺባ ኣላ። ኣብ መራኸቢ ብዙሓን ድማ ኣዘራራቢት ኰይና ትርከብ። ቴዲን ስርሓቱን ኣብዚ 25 ዓመት ናይ ሙዚቃ ህይወቱ ስለምንታይ እዮም ኣዘራረብቲ ዝዀኑ?

ኤርትራ፡ መንገዲ ኣየር ኢትሓድ ካብን ናብን ኣስመራ ሓድሽ መስመር በረራ ከፊቱ

ብመሰረት'ቲ ዝተዘርግሐ ወግዓዊ ሓበሬታ፡ ነታ ኣብ መዝገብ ዩኔስኮ ዝሰፈረት ብዘመናዊን ኣርት ዲኮ ስነ-ህንጻንኣ እትፍለጥ ከተማ፡ ካብ ኣቡዳቢ ኣርባዕተ ግዜ ሰሙናዊ በረራታት ምትእትታው ዓቢይ ዝላን ኵሉ ሸነኻዊ ኣገዳስነት ከም ዘለዎ ይግለጽ።

ኤርትራ፡ ምስ ኵሉ ጸጋታታ ስለምንታይ ወጻእተኛታት በጻሕቲ ዘይገሹዋ?

ኤርትራ፡ ካብ ድቃሳ ምስተበራበረት ንጸጋታት ክትሰርሓሉ እንተጀሚራ መስሕብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ክትከውን ዓቢይ ተኽእሎን ዕቝር ጸጋታትን ከምዘለዋን ዘጠራጥር ኣይኰነን፤ ሕጂ ግን ብድኽመት ምሕደራ ዝተዳህከት፡ ኣዝያ ዕጽውቲ ሃገር እያ።

ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ብዘይቅዋምን ምርጫን ንልዕሊ 34 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝርከብ መራሒ

ኣብ 1993፡ ኤርትራውያን መሰል ርእሰ-ውሳነኦም ብረፈረንዱም ምስ ኣረጋጋጹ፡ ኢሳይያስ ንፈለማ እዋን ከም መራሒ ኤርትራ ኣብ ኣህጉራዊ መድረኻት ተራእየ። ኣብ ዋዕለ መራሕቲ ኣፍሪቃ ኣብ ካይሮ ኣብ ዝተሳተፈሉ፡ ነቶም ኣብ ስልጣን ዝጸንሑ ወለዶ መራሕቲ ኣፍሪቃ፡ "ንሓያሎ ዓመታት ኣብ ስልጣን ክዅየጡ ዝደልዩ፡" ክብል ዘሊፉዎም።

ኤርትራ ብኸመይ ካብዚ ዘይብተኽ ዓንኬል ኲናትን 'መዋእል ክሳራን' ክትገላገል ትኽእል?

እቲ ዝበዝሕ ኣፍራዪ ዓቕሚ ሰብ እታ ሃገር፡ ካልኣይ ደረጃ ይዅን ዩኒቨርሲቲ ዝወድአ ከይተረፈ፡ ኣብ ሰራዊት ከቲቱ ብዘይኣድማዕነት ዝጸንሐ'ዩ። በዚ ድማ እቲ እንኮ መዋጽኦ መንእሰያት ኤርትራ፡ ስደት ኰይኑ ጸኒሑን ኣሎን። ብሰንኪ ብሕታዊ ወፍሪ ዘየተባብዕ ፖሊሲ መንግስቲ ድማ ናይ ወጻኢ ኣውፈርቲ ክኣትዉስ ይትረፍ እቶም ኣብ ውሽጢ ዓዲ ንኣሽቱን ማእከሎትን ንግዳዊ ትካላት ብምምስራት ክንቀሳቐሱ ጀሚሮም ዝነበሩ ብዙሓት ሰብ ጸጋ ዜጋታት'ውን ግዳይ ናይቲ ኵነታት ኰይኖም ምስ ገንዘቦም ናብ ስደት ውሒዞም'ዮም።

ኤርትራ፡ ጽምዶ ጽቡቕ እዩ - ግን መን ምስ መን፡ ንምንታይ ዕላማኸ?

እቲ ኣብ መንጎ መንግስቲ ኤርትራን ህወሓትን ክግበር ዝዕደም ዘሎ ጽምዶ ግን ብምንታይ ዝተደረኸ እዩ? እቶም ኣብ ኵናት ሓድሕድ ኢትዮጵያ 2020 – 2022 ሓድሕድ ዝተዳመዩ፡ ሕዱር ቅርሕንቲ ዝነበሮም ሓይልታት ስለምንታይ ኣብዚ ግዜ'ዚ ክላፈኑን ክጻመዱን ደልዮም?

ትግራይ፡ ክሳብ መዓስ እያ ዓውደ-ኲናት ኰይና ክትነብር?

ብሰንኪ'ቶም ካብ ቅድሚ 100 ዓመታት ኣትሒዞም ዝተኻየዱ ተኸታተልቲ ውግኣት ኣእላፍ ሰባት ሃሊቘም፡ ንብረትን ጥሪትን በሪሱ፡ ኣግራብን ዘራእትን ጣሕሲሱ፡ እንስሳ ዘ-ገዳም እውን ፈሊሰን። እንተዀነ፡ ሎሚ እውን ካልእ ህልቂት ከስዕብ ዝኽእል ደበና ኲናት የንጸላሉ ኣሎ።

ቪድዮ,

ኵናት ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ኣብ ዞባ ቐርኒ ኣፍሪቃ እንታይ ጽልዋ ክህልዎ'ዩ፡ ርእይቶ ተንታኒ እዚ ዞባ

ቪድዮ,

ኤርትራዊት ቅሳነት ኣውቲስታ ኣውቶብስ ኣብ ኤውሮጳ

ቪድዮ,

ኢራን፡ ንኣያቶላህ ኻመኒ ንምቕታል ኣዋርሕ ዝወሰደ ውጥን ኣመሪካን እስራኤልን

ቪድዮ,

ብኤኣይ ዝሰልጠኑ ሮቦታት፡ ይስሃቕን ሚሞን ገዛኹም ከጽርዩ ምፈቐድኩምሎም'ዶ?

ቪድዮ,

"ቅድሚ ጕያ ኵዕሶ እየ ጀሚረ" - ኣትሌት ኣማን ጴጥሮስ

ካብ 2012 ጀሚሩ ኣብ ዓውዲ ስፖርት ጉያ ዝነጥፍ ዘሎ ኣትሌት ኣማን፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣህጉራውን ዓለም ለኻውን ውድድራት ብምስታፍ ብዘምዘገቦም ዓወታት ካብቶም ጽቡቕ ሽም ዘለዎምን ዝያዳ ትጽቢት ዝግበረሎምን መንእሰይ ኣትሌታት ሓደ እዩ፡፡

ትራምፕ ንጀይዲ ቫንስ ስለምንታይ እቲ ዝኸበደ ተልእኾ ኣረኪብዎ?

ዲፕሎማስያዊ ተልእኾ ቫንስ ናብ ኢስላማባድ ፖለቲካዊ ዓውደ-ነተጕቲ እዩ። ኣብዚ ንምዕዋት ወይ ምዕባለ ንምምዝጋብ ድማ ድሕሪ'ቲ ንማእከላይ ምብራቕ ዘቈራቘሰን ንዓለማዊ ቍጠባ ዘናወጸን ንሽዱሽተ ሰሙን ዝቐጸለ ወተሃደራዊ ወፍሪ፡ ኣብ ንሓድሕዶም ኣብ ፍጹም ዘይተኣማመኑ ሓያሎ መዳርግቲ ኣካላት ከዕግብ ክግደድ እዩ።

መጻብቦ ሆርሙዝ ብኸመይ ሓያል 'ኣጽዋር' ኢራን ኰይኑ?

ሰበስልጣን እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን፡ ነዚ መስመርዚ ምቁጽጻር ካብቲ ንቡር ወተሃደራዊ ምዕባለ ብዝዓበየ መልክዕ ስትራተጂያዊ ረብሓ ከምጽእ ከም ዝኽእል ብግቡእ ተገንዚቦምዎ እዮም።

ኣድማስ ዘልኣለማዊ ድዩ፡ ብኸመይከ ክጠፍእ ይኽእል?

ተመራመርቲ ብዛዕባ ኣድማስ ወይ ዩኒቨርስ ኣብ ዝካትዕሉ ወይ ትንታነታት ኣብ ዝህብሉ ኵሎም ዝሰማማዑላ ሓንቲ ነጥቢ ኣላ፤ ልዕሊ እቲ ብዛዕባ ኣድማስ ዘለዎም መልሲ እቲ ዘለዎም ሕቶታት ከም ዝዛይድ።

ግዝያዊ ምቍራጽ ተዅሲ ኣብ ኢራን ከመይ ይርአ፡ ዝስዕብከ እንታይ ክኸውን እዩ?

እቶም ተሪር መርገጺ ዘለዎም ወገናት፡ በዚ ሓድሽ ስምምዕ ሕጕሳት ኣይኰኑን። ካብ ቴህራን ዝወጽኡ ጸብጻባት ከም ዝሕብሩዎ፡ ድሕሪ ኣዋጅ ስምምዕ ምቍራጽ ተዅሲ ሰልፈኛታት ባንዴራታት ኣመሪካን እስራኤልን ብሓዊ ከም ዘቃጸሉ ይሕብሩ።

ኲናት ኢራን: ብኸቢድ ዋጋ ዝተረኽበ ስምምዕ ሰላም

እቲ ናብዚ ናይ ክልተ ሰሙን ዝቕጽል ስምምዕ ምቍራጽ ተዅሲ ንምብጻሕ ዝተሓልፈ መንገዲ፡ ንኣረኣእያ ዓለም ኣብ ልዕሊ ኣመሪካ ምሉእ ብምሉእ ቀይርዎ እዩ።

ካብ ኵናት ኢራን፡ ኣየኖት ሃገራት'የን ክኸስባ፡ በዓል መንከ ዝያዳ ይህሰያ?

ብደረጃ ዓለም ዋጋ ነዳድን ጽዓት ወሰኽ ኣብ ዘርኣየሉ፡ ብዙሓት ሃገራት ብቁጠባ ክህሰያ'የን። እንተኰነ ገለ ሃገራት ነዚ ዘሎ ዕግርግር ናብ ረብሐአን ብምቕያር ክኸስባ ክኽእላ'የን። ግን ካብ ኵናት ኢራን መን'የን ክኸስባ፡ መንከ ክህሰያ'የን?

ዕጡቓት ኩርድ፡ ብደቀንስትዮ ጥራይ ዝቘመ ሕቡእ ወተሃደራዊ ቦጦሎኒ

ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝፍጽምኦ መጥቃዕቲ ዝቕጽለሉ ዘሎ እዋን፡ ኣብ ዒራቕ ዝመደበሮም ዕጡቓት ጉጅለታት ኩርዳውያን ኢራን ኣብ ቀረባ እዋን ዶብ ሰጊሮም ኣንጻር እስላማዊት ሪፓብሊክ ናብ ኲናት ክኣትዉ ይኽእሉ እዮም ዝብል ግምታት እናወሰኸ ይመጽእ ኣሎ። ቢቢሲ ንሓደ ጉጅለ ደቀንስትዮ ዝሓቖፈ ቦጦሎኒ ሳሕቲ ዝርከብ ኣጋጣሚ ብምርካብ ዘዳለዎ ጸብጻብ እነሆ።

ኣብ ዝሓለፈ ኲናት ትግራይ ዝተሳተፋ ደቀንስትዮ ብዛዕባ ዝስጋእ ዘሎ ሓድሽ ኲናት እንታይ ይብላ?

እዘን ደቀንስትዮ፡ ኣብ ሕሉፍ ውግእ ኣብ ውሽጢ ሓይልታት ትግራይ ከቢድን በዳህን ግዜ ኣሕሊፈን እየን። ዳግም ኲናት ከይለዓል ዘስግአን በሰላታት ምህላው ድማ ይዛረባ።

ናብ ሕጫጨን ምሳሌታትን ዝሰገረ ዳርባ ቃላት ኣስመራን ኣዲስ ኣበባን

ጠንቂ ምትፍናን ክልቲአን ሃገራት ንምግላጽ ሓያሎ ረቛሒታት ክጥቀስ ዝኽእል'ኳ እንተኾነ፡ ብቐንዱ ኢትዮጵያ ኣፍደገ ቀይሕ ባሕሪ ናይ ምርካብን ምውናንን 'ልኡላዊ' መሰል ከምዘለዋ ምግላጻ ዘጓሃሃሮ'ዩ ዝመስል። ኣብዚ ዝሓለፈ ሒደት ዓመታት መራሕቲ ክልቲአን ሃገራት ብቐጻሊ ተሪር ዳርባ ቃላት ክለዋወጡ ጸኒሖም'ዮም።

ብምስላታት ትግርኛ ዝተሰነየ መጠንቀቕታ ኣብይ ኣሕመድ

ቀዳማይ ሚኒስትሪ ኣብይ ኣሕመድ፡ ምስላታት ትግርኛ ብምጥቃም ንትግራይን ኤርትራን ተሪር መጠንቀቕታታት ኣሕሊፉ። "ጥሩፍ ጸረ-ለውጢ፡" ብምባል ዝወረፎም ኣብ ትግራይ ዝርከቡ መራሕቲ ህወሓት፡ "ምስ ጨና ልምዓት ዘይፈልጡ ግዳማዊ ሓይልታት ወዘልዘል ይብሉ ኣለው፡" ብምባል'ዉን ነቒፉዎም።