Ma dhab baa in miisaan qaadistu kaa caawin karto inaad cimri dheer hesho?

Sameynta 90 daqiiqo ilaa laba saacadood oo jimicsi culus ah toddobaadkii waxay si weyn u yareyn kartaa halista dhimasho degdeg ah, sida ay sheegtay cilmi-baaris cusub.

Xog laga ururiyay daraasado socday tobnaan sano ayaa muujisay in si joogto ah loo sameeyo jimicsiga iska caabbinta ama miisaanka qaadista muddo dheer ay si weyn u dhimayso fursadda dhimashada ka dhalata cudurrada wadnaha iyo istaroogga.

Faa'iidooyinka ayaa sidoo kale lagu arkay hoos u dhaca halista dhimashada ka timaadda cudurrada neerfaha.

Khubarradu waxay sheegeen in tani ay tahay caddeyn dheeraad ah oo muujinaysa in jimicsiga xoogga ku saleysan uu ka caawin karo ka hortagga ama dib u dhigista caafimaad-darro, isla markaana uu yareyn karo cadaadiska saaran adeegyada caafimaadka ee horeba u mashquulsanaa.

Kate Hogarth oo 28 jir ah ayaa horeba uga fikiraysa sidii ay caafimaad ahaan u fiicnaan lahayd mustaqbalka fog. Waxay jeceshahay jimicsiga miisaanka qaadista, waxayna sheegtay in uu hadda siiyo kalsooni dheeraad ah, balse sidoo kale ay ka fahamsan tahay faa'iidooyinka caafimaad ee muddada dheer.

Waxay tiri:

"Waxaan rabaa inaan mustaqbalka nolosheyda ku ahaado qof madax-bannaan.

"Waxaa jira daraasado badan oo muujinaya faa'iidooyinka jimicsiga xoogga, oo ay ku jiraan caafimaadka wadnaha, murqaha, lafaha iyo caafimaadka maskaxda.

"Waxaan rabaa inaan awood u yeesho inaan safro adduunka marka aan gaaro da'da 70meeyada, 80meeyada, 90meeyada, iyo inaan awood u yeesho inaan qaado carruurtayda aan awoowga/ayeeyada u ahay oo aan la ciyaaro. In madax-bannaani noocaas ah la haysto waa mid aad muhiim iigu ah."

Faa'iidooyinka jimicsiga hawada - sida orodka, baaskiil wadidda ama dabaasha - waa la yaqaan.

NHS waxay sheegtay in dhaqdhaqaaqa hawada ee joogtada ahi uu hoos u dhigi karo khatarta cudurrada wadnaha, istaroogga iyo nooca 2 ee sonkorowga, iyada oo ay weheliso dhimista walaaca iyo kor u qaadista kalsoonida.

Laakiin waxa aan caddayn ayaa ah doorka tababarka xoogga ku salaysan uu ka ciyaari karo hoos u dhigida khatarta dhimashada.

Taasi waxay bilaabmaysaa inay isbedelaan.

Cilmi-baarayaasha wax ku qoraya joornaalka British Journal of Sports Medicine waxay eegeen xogta saddex daraasadood oo ku lug leh 147,374 rag iyo dumar ah oo ka badan 30 sano.

Waxay ogaadeen kuwa si joogto ah u sameeyay inta u dhaxaysa 90 daqiiqo iyo laba saacadood oo tababarka miisaanka usbuuc kasta inay hoos u dhigeen khatarta dhimashada dhicis ah sabab kasta 13%.

Khatarta ah inaad u dhintaan cudurrada wadnaha iyo xididdada - wadne qabad ama istaroog tusaale ahaan - waxay hoos u dhacday 19%.

Dhimashada ay sabab u tahay cudurrada neerfaha - tusaale ahaan waallida - dhicitaanku wuu ka sii weynaa, 27%.

Cilmi-baarayaashu waxay ku soo gabagabeeyeen in "halista ugu hooseysa" ay ka muuqatay dadka sameynayay jimicsi badan oo labadaba—hawada iyo xoogga.

Dadka ugu firfircoon ee jimicsi saacado badan samaynayay toddobaad kasta, halista dhimashada degdegga ah ee sababo kala duwan waxay hoos ugu dhacday ilaa 58%.

Si kastaba ha ahaatee, cilmi-baarayaashu waxay sidoo kale ogaadeen in ka badan laba saacadood oo jimicsi xoog ah toddobaadkii aysan keenin faa'iidooyin dheeraad ah.

Bev Wilson waxay ka shaqaysaa Harrogate, North Yorkshire, iyadoo ah tababare shakhsiyeed, waxayna aragtaa faa'iidooyinka jimicsiga miisaanka ee shaqadeeda.

Waxay tiri:

"Markaan macmiisha tababarayo, gaar ahaan dumarka, waxaan ogaadaa marka ay ii yimaadaan inay la daalaa dhacayaan xanuunka kala-goysyada, ama ay tamar yari hayso, ama dheef-shiid kiimikaadkoodu hooseeyo, miisaan ayay ku kordhayaan.

"Jimicsiga xoogga wuxuu runtii ka caawiyaa hagaajinta, maareynta heerarka sonkorta dhiigga, wuxuuna yareeyaa xanuunka kala-goysyada, wuxuu xoojiyaa lafahooda.

"Waxay dareemaan xoog badan, firfircooni dheeraad ah, tamar badan."

Waxay sidoo kale ogaataa inuu ka caawiyo caafimaadka maskaxda.

"Marka laga reebo dareenka tamar iyo caafimaad badan, waxay sidoo kale arkaan horumar ku yimaada shaqada garashada.

"Waxay awoodaan inay shaqada diiradda saaraan, xusuustooduna waa la hagaajiyay."

Tom Burton, oo ah hoggaamiyaha istiraatiijiga ee siyaasadda caafimaadka iyo wanaagga ee Sport England, ayaa sheegay in jimicsiga jireed uu yahay furaha bulshooyin caafimaad qaba, hodan ah oo faraxsan.

Wuxuu yiri:

"Jimicsiga xoogga ku saleysan waa aalad awood badan, gaar ahaan taageerada gabowga caafimaad qaba – waxay ka caawisaa ka hortagga ama dib u dhigista caafimaad-darrada, waxayna naga dhigtaa kuwo firfircoon oo madax-bannaan, isla markaana yareysa cadaadiska saaran adeegyada caafimaadka iyo daryeelka ee horeba gabaabsi u ahaa."