Setna rocznica urodzin Marilyn Monroe: dlaczego jej śmierć wciąż owiana jest tajemnicą

"Prawdziwe rzeczy rzadko trafiają do obiegu — najczęściej krążą te fałszywe. Trudno jednak wiedzieć, od czego zacząć, jeśli nie zacznie się od prawdy."

Te słowa wypowiedziała Marilyn Monroe w wywiadzie dla magazynu „Life" w 1962 roku, niedługo przed swoją śmiercią.

Urodzona jako Norma Jeane Mortenson 100 lat temu, 1 czerwca 1926 r., zmarła w wieku 36 lat, pozostawiając po sobie życie pełne kontrastów.

Uwielbiana przez miliony, zmagała się z problemami psychicznymi i emocjonalnymi, które przypisywała swojemu dzieciństwu oraz – w mniejszym stopniu – ciężarowi sławy.

Jej śmierć w sierpniu 1962 r., oficjalnie sklasyfikowana jako „prawdopodobne samobójstwo", wywołała plotki i teorie spiskowe, które trwają do dziś.

Jej historia zawiera idealne składniki na hollywoodzki film: seks, politykę, tajnych agentów, a także rzekome zaangażowanie mafii oraz amerykańskiego prezydenta i jego rodziny.

Śledztwo

Kiedy w 1982 r. prokurator okręgowy Los Angeles ponownie przyjrzał się sprawie Monroe, brytyjski dziennikarz Anthony Summers udał się do Kalifornii, aby spróbować rozwikłać tę tajemnicę.

„Bardzo szybko zdałem sobie sprawę, że historia była znacznie szersza i bardziej skomplikowana, niż sądziłem," Summers powiedział BBC News Mundo. „Było wiele do wyjaśnienia." Summers kupił samochód, zaczął pukać do drzwi i wykonywać telefony.

Odkrył, że niektóre osoby udzielały wymijających odpowiedzi, inni odmawiali rozmowy, jednak Summers nie poddawał się.

Summers przeprowadził wywiady z ponad 700 osobami. Niektóre z nich miały bezpośrednią wiedzę o ostatnich dniach i godzinach życia aktorki - jej gospodyni domowa Eunice Murray oraz rodzina ostatniego psychiatry Monroe, Ralpha Greesona.

Rezultatem była książka „Goddess: The Secret Lives of Marilyn Monroe" (pol. Bogini: Sekretne życie Marilyn Monroe), która posłużyła jako podstawa dla dokumentu Netflix „The Mystery of Marilyn Monroe: The Unheard Tapes" (pol. Tajemnica Marilyn Monroe: Nieznane nagrania) z 2022 r.

„Nie znalazłem niczego, co skłoniłoby mnie do myślenia, że została zamordowana, ale znalazłem dowody na to, że okoliczności jej śmierci zostały celowo zatajone," powiedział.

„Powiedziałbym też, że dowody sugerują, iż było to związane z relacjami aktorki z braćmi Kennedy."

Marilyn i bracia Kennedy

W centrum tajemnicy otaczającej śmierć Marilyn Monroe znajduje się jej rzekoma relacja z braćmi Johnem i Robertem „Bobbym" Kennedy, którzy wówczas byli odpowiednio prezydentem USA i prokuratorem generalnym.

Źródła Summersa twierdziły, że Monroe i bracia Kennedy często spotykali się w rezydencji przy plaży w Malibu należącej do Petera Lawforda, szwagra polityków i przyjaciela aktorki.

Niektórzy z jego rozmówców mówili o rzekomym romantycznym związku Monroe z braćmi – najpierw z Johnem, potem z Bobbym – czego rodzina Kennedych nigdy nie potwierdziła.

W nagraniach Summersa prywatni detektywi i byli agenci FBI twierdzili, że Monroe i bracia Kennedy byli inwigilowani.

Śledczy zaangażowani w sprawę powiedzieli mu, że mikrofony zostały zainstalowane w domach Monroe i Lawforda przez organy ścigania oraz grupy mafijne zainteresowane zdobyciem potencjalnie kompromitujących materiałów, aby wywierać presję na prokuratora generalnego.

Donosił również, że akta FBI pokazują, iż Monroe była inwigilowana z powodu lewicowych poglądów, a jej spotkania z braćmi Kennedy uznawano za powód do niepokoju ze względów bezpieczeństwa.

Summers twierdzi, że doprowadziło to Kennedych do zerwania z nią wszelkich kontaktów.

Ekspert od inwigilacji Reed Wilson powiedział Summersowi, że nagranie z podsłuchu ujawniło, iż w dniu swojej śmierci Monroe powiedziała Peterowi Lawfordowi, że chce zostać sama.

„Czuję się wykorzystana. Czuję się jak kawałek mięsa. Czuję, jakby mnie przekazywano z rąk do rąk," miała powiedzieć Monroe.

„To nie było tak, że miała złamane serce," powiedział Wilson. „Bardziej chodziło o to, że czuła się wykorzystana, że ją okłamano."

Spisek, aby ją zabić?

Pomysł, że Monroe stała się niewygodną, a nawet niebezpieczną postacią dla Kennedych, podsycał teorie o morderstwie.

Jednak Anthony Summers powiedział, że nie ma dowodów, które by to potwierdzały. „Aby twierdzić, że ktoś został zamordowany, trzeba mieć dowody, a tych nie ma."

Jednak „dowody z nocy, kiedy zmarła wskazują, że skonstruowano pewną wersję wydarzeń, że prawda o tym, co się wydarzyło, nie została ujawniona," dodał.

Według oficjalnej wersji gospodyni Eunice Murray zobaczyła światło w pokoju Monroe o 03:00 w niedzielę 5 sierpnia i zadzwoniła do psychiatry Ralpha Greesona.

Kiedy przybył, zajrzał przez okno i zobaczył ją leżącą na łóżku, najwyraźniej martwą.

Greeson następnie wybił okno, po czym wraz z Murray wezwali policję.

Jednak relacje, które zebrał Summers, były inne.

Nathalie Jacobs, wdowa po agencie prasowym Monroe wspominała, że jej mąż został powiadomiony o nagłej sytuacji dotyczącej aktorki około 22:00 lub 23:00 w sobotę 4 sierpnia.

Koroner Thomas Noguchi określił prawdopodobną godzinę śmierci na 23:00 lub północ, sugerując, że zmarła 4, a nie 5 sierpnia.

Dlaczego więc istnieje taka rozbieżność?

„Dużo czasu zajęło mi ustalenie, które elementy tej układanki mogłem znaleźć i czy do siebie pasują," powiedział Summers.

Informacje, które zebrał na temat karetki wysłanej do domu Monroe, pomogły mu „stworzyć bardziej realistyczną linię czasu".

Summers jest przekonany, że „opinia publiczna była wprowadzana w błąd co do tego, co się wydarzyło, ale że nie doszło do morderstwa. Sekcja zwłok nie wykazała obrażeń fizycznych ani śladów po zastrzykach".

„Znaleziono środki nasenne… było całkowicie możliwe, że zmarła w wyniku przypadkowego przedawkowania albo że świadomie odebrała sobie życie, co już wcześniej próbowała zrobić.

„Uważam, że bardziej prawdopodobny jest tragiczny wypadek. Gdyby zamierzała popełnić samobójstwo, spodziewałbym się, że komuś by o tym powiedziała albo zostawiła list. Nic nie wskazuje na to, że tak zrobiła."

Nowe elementy układanki

W aktualizacjach swojej książki Summers dodał brakujące elementy, w tym świadectwo Sydneya Guilaroffa, fryzjera Monroe i jej powiernika.

Guilaroff napisał później w swojej autobiografii, że Monroe zadzwoniła do niego o 21:30 w noc swojej śmierci. Brzmiała sennie i była zdenerwowana; mówiła, że czuje się osaczona i zdradzona przez wpływowych mężczyzn. Twierdziła też, że Robert Kennedy odwiedził ją tego dnia i pokłócił się z nią.

Gospodyni Monroe powiedziała również Summersowi, że Kennedy odwiedził ją tego popołudnia i że doszło do gorącej dyskusji.

Summers uważa, że Kennedy musiał opuścić miasto i że opóźnienia w zgłoszeniu śmierci Monroe mogły mieć na celu zapewnienie, że zdąży wyjechać przed ujawnieniem informacji.

Robert Kennedy nigdy nie potwierdził, że był tego dnia w Los Angeles.

Trwała fascynacja

Życie Marilyn Monroe było pełne olśniewających wzlotów i głębokiego bólu.

100 lat od narodzin wciąż pozostaje postacią fascynującą cały świat.

Jej wizerunek jest „wszędzie, od Connecticut po Kongo" – mówi Summers – „na kubkach, torbach – na wszystkim, co można sobie wyobrazić".

Summers ma nadzieję, że młodsze pokolenia dostrzegą w niej prawdziwą osobę — z uczuciami i inteligencją. „Była kimś znacznie więcej niż ikoną".

„Marilyn Monroe była błyskotliwą kobietą i bardzo dobrą aktorką — oczytaną, świadomą politycznie, inteligentną, poddaną presji, która była niemal nie do zniesienia . Można powiedzieć, że ta presja ją zabiła."

Jej ostatnie słowa do dziennikarza Richarda Merymana, który przeprowadził wywiad dla „Life", odzwierciedlają jej pragnienie, by traktowano ją poważnie:

„Proszę, nie róbcie ze mnie żartu… Nie mam nic przeciwko żartom, ale nie chcę wyglądać jak żart. Chcę być artystką, aktorką z zasadami."

Artykuł został pierwotnie opublikowany w 2022 roku z okazji 60. rocznicy śmierci Marilyn Monroe i został zaktualizowany na stulecie jej urodzin.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu zostały użyte narzędzia AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Magdalena Mis