آمار نامشخص کشته‌شدگان کوریای شمالی در جنگ روسیه؛ ساخت بنای یادبود جدید سرنخ‌هایی به‌دست می‌دهد

بر اساس گزارش تحقیقی بی‌بی‌سی که با اتکا به تصاویر ماهواره‌ای و عکس‌های رسمی از یک بنای یادبود جدید در پیونگ‌یانگ تهیه شده است، حدود ۲۳۰۰ سرباز کوریای شمالی در جریان نبرد برای روسیه علیه اوکراین کشته شده‌اند.

در جون ۲۰۲۴، کوریای شمالی یک پیمان دفاعی دوجانبه با روسیه امضا کرد. دو ماه بعد، اوکراین حمله‌ای غافلگیرانه را به منطقه کورسک آغاز کرد و بیش از یک‌هزار کیلومتر مربع از خاک روسیه را به تصرف خود درآورد.

کیم جین‌-مو، پژوهشگر ارشد سابق در موسسه تحلیل‌های دفاعی کوریای جنوبی (که با بودجه دولتی اداره می‌شود)، معتقد است این توافق می‌تواند دلیلی باشد بر اینکه چرا نیروهای کوریای شمالی به جای سایر خطوط مقدم در خاک اوکراین، عمدتا به کورسک اعزام شده‌اند.

کیم جونگ اون، رهبر کوریای شمالی، پیش از این به صورت علنی به سربازانی که در این جنگ کشته شده‌اند ادای احترام کرده است و تصور می‌شود که پیونگ‌یانگ در بدل تامین نیروی نظامی، از مسکو غذا، پول و کمک‌های فنی دریافت کرده باشد.

این رژیم پنهان‌کار هرگز آمار تلفات عملیات در کورسک را فاش نکرده است (منطقه‌ای که روسیه می‌گوید اکنون آن را به طور کامل پس گرفته است)؛ اما این بنای یادبود جدید، برای نخستین بار شواهد قابل مشاهده‌ای از تعداد کشته‌شدگان ارائه می‌دهد.

نام‌های روی دیوارها

در اکتوبر ۲۰۲۵، کیم جونگ اون، رهبر کوریای شمالی، دستور ساخت موزیمی را در منطقه «هواسونگ» پیونگ‌یانگ صادر کرد تا از سربازان کشته شده در جنگ روسیه و اوکراین تجلیل شود.

طبق تحلیل بی‌بی‌سی از تصاویر ماهواره‌ای شرکت امریکایی "پلنیت لَبز" (Planet Labs)، عملیات ساخت‌وساز در این منطقه پردرخت، در همان ماه آغاز شده است.»

در ماه دسمبر، اسکلت اولیه این مجتمع ۵۲ هزار متر مربعی قابل مشاهده بود. تا ماه مارچ، به نظر می‌رسید که بخش اعظم ساخت‌وساز نمای بیرونی به پایان رسیده است. ماه گذشته نیز محوطه‌سازی و تاسیسات اطراف آن تکمیل شد.

بنای یادبود «موزیم دلاوری‌های جنگی در عملیات‌های نظامی برون‌مرزی» که در ۲۶ اپریل پرده‌برداری شد، طبق گزارش خبرگزاری دولتی (KCNA)، با هدف انتقال مفهوم «شجاعت بی‌مثال» سربازان کوریای شمالی در جریان اعزام آن‌ها برای «آزادسازی منطقه کورسک» ساخته شده است.

این بنای یادبود شامل دو دیوار یادمان به طول ۳۰ متر است که نام‌ها بر روی آن‌ها حک شده است، به همراه یک ساختمان و یک آرامستان.

تحلیل بی‌بی‌سی از تصاویر متعددی که توسط خبرگزاری دولتی کوریای شمالی منتشر شده، نشان می‌دهد که هر دیوار به حدود ۱۴ بخش تقسیم شده است که این بخش‌ها با خطوط سنگی خاکستری‌رنگی در قسمت بالا از هم متمایز شده‌اند.

نام‌ها در ۹ بخش از این قسمت‌ها حک شده‌اند؛ طبق محاسبات بی‌بی‌سی که بر اساس فاصله میان ستون‌ها انجام شده، هر یک از این بخش‌ها حاوی حدود ۱۶ ستون است.

عکس‌های نمای نزدیک از دیوار شرقی نشان می‌دهند که نام هشت سرباز کشته‌شده در هر ستون درج شده است.

با احتساب ۱۶ ستون و ۹ بخش، این رقم معادل ۱۱۵۲ نام حک‌شده بر روی هر دیوار خواهد بود؛ که در مجموع، وجود دو دیوار به معنای ثبت ۲۳۰۴ نام است.

سونگ‌ هاک چونگ، پژوهشگر ارشد در مؤسسه استراتژی امنیت ملی کوریای جنوبی، با یافته‌های بی‌بی‌سی موافق است. او می‌گوید: «دیوارهای یادبود مملو از نام سربازان جان‌باخته است که با حروف بسیار کوچک نوشته شده‌اند. با در نظر گرفتن مساحت سطح دیوار و تراکم متن، احتمالا شمار افراد ثبت‌شده در آنجا به چندین هزار نفر می‌رسد.»

اگرچه به دلیل نبود تصاویری با کیفیت بالاتر، نمی‌توان رقم دقیق را با قطعیت تعیین کرد، اما تخمین بی‌بی‌سی به عددی که سرویس استخبارات ملی کوریای جنوبی ارائه داده، نزدیک است.

در سپتمبر ۲۰۲۵، این سازمان جاسوسی اعلام کرد که حدود ۲ هزار سرباز کوریای شمالی کشته و ۲۷۰۰ تن دیگر مجروح شده‌اند.

تا فبروری سال جاری میلادی، سرویس استخبارات ملی کوریای جنوبی اعلام کرد که از میان ۱۱ هزار نیروی نظامی اعزام‌شده به روسیه، حدود ۶ هزار نفر کشته یا زخمی شده‌اند؛ با این حال، این سازمان جزئیات تفکیک‌شده‌ای که صرفا آمار کشته‌شدگان را مشخص کند، ارائه نداده است.

سیستم «چندلایه»

طبق تصاویر ماهواره‌ای اوایل اپریل که توسط شرکت تحقیقاتی کوریایی «اس‌آی آنالیتیکس» (SI Analytics) ارائه شده است، در این آرامستان حدود ۱۴۰ قبر در ضلع غربی و ۱۳۸ قبر در سمت دیگر وجود دارد.

چونگ، که وابستگی سازمانی به این شرکت ندارد، می‌گوید به نظر می‌رسد این ساختمان یک «کولومباریوم» (جایگاه نگهداری خاکستردان‌ها) باشد که مخازن حاوی خاکستر مردگان در آن قرار می‌گیرد.

او توضیح می‌دهد: «ظاهرا تمام دیوار با محفظه‌های شبکه‌ای‌شکل برای نگهداری بقایای اجساد پر شده است.»

چونگ همچنین می‌افزاید: «این تالار یادبود یک ساختمان سه‌طبقه است و حتی بدون احتساب دفاتر اداری و بخش‌های نمایشگاهی، مخزن داخلی آن به تنهایی گنجایش نگهداری بقایای دست‌کم یک‌هزار نفر را دارد.»

شرکت «اس‌آی آنالیتیکس» در گزارش خود عنوان می‌کند که یک «نظام سلسله‌مراتبی برای بزرگداشت» در این مکان حاکم است؛ به این صورت که سربازانی که «شجاعت فوق‌العاده‌ای» از خود نشان داده‌اند، با اختصاص قبر و سنگ مزار در فضای باز تجلیل می‌شوند، در حالی که یادبود سایرین به صورت خاکستردان در داخل ساختمان «کولومباریوم» گرامی داشته می‌شود.

«کیم» معتقد است کسانی که در آرامستان دفن شده‌اند ممکن است شامل اجساد بازگردانده شده، افسران ارشد، یا افرادی باشند که مورد تقدیر ویژه قرار گرفته‌اند؛ از جمله کسانی که دست به ایثار و فداکاری زده‌اند.

مشروعیت‌بخشی به جنگ

وزارت وحدت کوریای جنوبی اعلام کرده است که «تأیید این موضوع دشوار است» که آیا نام تمامی سربازان کشته‌شده بر روی دیوارهای این یادمان حک شده است یا خیر.

با این حال، کیم، پژوهشگر این حوزه، معتقد است به احتمال بسیار زیاد نام تمام نیروهای کوریای شمالی که در «کورسک» جان باخته‌اند، درج شده است. او می‌گوید: «هدف از بنای این یادمان، قدردانی از کسانی است که جان خود را فدای کشور کرده‌اند و همچنین حفظ حمایت عمومی است. از قلم انداختن نام‌ها می‌تواند خطر نارضایتی خانواده‌های داغدار را به همراه داشته باشد و هدف اصلی ساخت این بنا را زیر سؤال ببرد.»

رسانه‌های دولتی کوریای شمالی همچنین گزارش دادند که یک مجتمع مسکونی برای کهنه‌سربازانِ جنگ روسیه و خانواده‌های داغدار در همان منطقه ساخته شده است و ساکنان از ماه مارچ شروع به نقل‌مکان به آنجا کرده‌اند.

چو هان-بام، پژوهشگر ارشد در مؤسسه دولتی وحدت ملی کوریای جنوبی، می‌گوید تصمیم پیونگ‌یانگ برای ساخت بنای یادبودی اختصاصی برای سربازان کشته‌شده، بازتاب‌دهنده تلاشی است تا اعزام نیروها را پس از تلفات سنگین، توجیه کند. او می‌افزاید: «برای کوریای شمالی، روسیه تنها کشوری است که در وضعیت انزوای کنونی، می‌تواند با آن همکاری نظامی داشته باشد.»

این بنای یادبود همچنین نشان‌دهنده تمایل پیونگ‌یانگ برای ادامه همکاری‌های نظامی با روسیه است، «صرف‌نظر از اینکه روند جنگ چگونه پیش برود».

تصویر شاخص و گرافیک: آروین سوپریادی / ویرایش: گریس تسوی