Sumud aktivistleri üç uçakla İstanbul'a getirildi

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

İsrail'de gözaltında gördükleri muamele geniş çaplı kınamalara yol açan Sumud Filosu aktivistleri toplu halde sınırdışı edilmeye başlandı ve Türkiye'ye getirildiler.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, özel uçak seferleriyle aktivistlerin Türkiye'ye getirileceğini duyurmuştu.

Aktivistleri havalimanının VIP Salonu'nda AKP Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik karşıladı.

Çelik aktivistler arasında yaralılar olduğunu ve ambulansla hastaneye kaldırıldıklarını açıkladı.

Dışişleri Bakanlığı kaynakları, tahliye edilmeyi talep eden filo katılımcılarının tamamının "üç uçak seferiyle" İstanbul'a getirileceğini belirtmişti..

Gazze ablukasını delme amacıyla Marmaris'ten yola çıkan 39 ülkeden 400'den fazla aktivist uluslararası sularda İsrail güçleri tarafından gözaltına alındı.

Sonrasında İsrail'e götürülen aktivistlerin gördüğü muameleye de birçok başkentten kınama mesajı geldi.

İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in, elleri arkadan bağlı halde yerde diz çökmüş Sumud Filosu aktivistlerine sözlü tacizde bulunduğu bir video yayınladı.

Ben Gvir paylaşımında İsrail bayrağını sallayarak İbranice "İsrail'e hoş geldiniz, biz buranın efendileriyiz" gibi ifadeler kullanıyor.

İsrail'de insan hakları üzerine çalışan bir sivil toplum kuruluşu olan Adalah, Sumud aktivistlerinden gelen kasıtlı fiziksel muameleye yönelik ifadelerin, İsrail yönetiminin yeni bir yaklaşımını gösterdiğini savundu.

Adalah yöneticisi Suhad Bishara, "En az iki katılımcının hastaneye kaldırıldığını biliyoruz. İkisi de kauçuk mermiyle vurulmuştu" dedi.

Adalah ayrıca düzinelerce aktivistin kaburga zedelenmesine bağlı nefes alma sıkıntısı bildirdiğini duyurdu.

Gözaltına alındıktan sonra ilk sınırdışı edilenler arasında olan talyan gazeteci Alessandro Mantovani, 21 Mayıs'ta İtalya'ya dönüşte, "Bizi dövdüler. Tekmelediler, yumruk attılar ve 'İsrail'e hoş geldiniz' diye bağırdılar" dedi.

Gözaltına alınan ve sınır dışı edilen İtalyan milletvekili Dario Carotenuto ise, "Gerçekten zordu. Bizi numaralarla çağırdılar. Tüfekleri üzerimize doğrultmuşlardı. Sanırım hayatımın en uzun saniyeleriydi" dedi.

Türkiye, İtalya, Fransa ve Kanada hükümetleri İsrail hükümetini sözkonusu görüntüler nedeniyle kınadı.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı konuyla ilgili bir açıklama yaparak "sözlü ve fiziki şiddet uygulamasını" kınadı.

"İsrail'in Gazze'de uyguladığı soykırımın baş aktörlerinden olan söz konusu bakan, Netanyahu hükümetinin şiddet odaklı ve barbar zihniyetini tüm dünyaya bir kez daha alenen göstermiştir" ifadesine yer verdi.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni de bu eylemi kınadı ve İsrail'den özür talep etti.

Muhalefet ise hükümeti, AB-İsrail işbirliği anlaşmasının askıya alınmasını engelleyen İtalyan vetosunu kaldırmaya çağırıyor.

Ben-Gvir'in sosyal medya hesabından paylaştığı video İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun da tepkisini çekti.

Netanyahu görüntülerin "İsrail değerleriyle" uyuşmadığını savundu.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar da Ben Gvir'in paylaşımı için "utanç verici" dedi ve bakanın İsrail'i temsil etmediğini söyledi.

Uluslararası sularda müdahale

Marmaris'ten harekete geçen ve 39 ülke vatandaşlarından oluşan aktivistler, 54 deniz aracıyla İsrail'in Gazze'ye ablukasını kırmayı ve buraya sembolik şekilde yardım götürmeyi amaçlıyordu.

Sumud Filosu yetkilileri, İsrail güçlerinin 19 Mayıs'da filodaki farklı büyüklükteki deniz araçlarına müdahale ettiğini duyurdu.

Filo organizatörlerinin paylaştığı video görüntüleri İsrail güçlerinin o gün en az iki tekneye ateş açtığını gösteriyor.

İsrail Dışişleri Bakanlığı müdahaleler sırasında gerçek mermi kullanılmadığını ve yaralanan olmadığını savunmuştu.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, müdahaleden sonra yaptığı açıklamada filoyu "Hamas'ı desteklemeyi amaçlayan şeytanca bir komplo" diye tanımladı.

Netanyahu İsrail güçlerine de seslendi ve "Görevinizi müthiş bir başarıyla icra ediyorsunuz ve kesinlikle düşmanlarımızın beklediğinden çok daha az patırtıyla" dedi.

İsrail Dışişleri Bakanlığı "Bu kez iki şiddet yanlısı Türk örgütü - Mavi Marmara ve İHH, bu ikincisi terör örgütü olarak kabul ediliyor - provokasyona katılıyor. Gazze'ye yönelik yasal deniz ablukasının herhangi bir ihlaline izin verilmeyecek" demişti.

Küresel Sumud Filosu daha önce de Gazze'ye benzer seferler düzenlemişti.

Fakat bu seferlerin tümü, İsrail ordusu tarafından engellendi.

2025'te düzenlenen bir seferde, iklim eylemcisi Greta Thunberg de gözaltına alınmış ve İsrail'e götürüldükten sonra sınırdışı edilmişti.

Küresel Sumud Filosu son olarak Nisan ayında bir sefer düzenledi.

İsrail ordusu bu sefere de Yunanistan'ın Girit Adası açıklarında müdahale etti.

Sumud ne demek?

Filonun adı Arapça sebat anlamına geliyor ve Filistin topraklarında İsrail işgaline karşı gündelik hayatta uygulanan şiddetsiz direniş için kullanılıyor.

İsrail Gazze'ye uyguladığı deniz ablukasının uluslararası hukuka uygun olduğunu savunuyor.

2010'da Gazze'ye doğru yol alan Mavi Marmara gemisi, İsrail güçlerinin saldırısına uğramış ve aralarında Türk eylemcilerin de bulunduğu 10 kişi ölmüş, 28 kişi yaralanmıştı.

Bu olay İsrail'in Türkiye'yle ilişkilerini de ciddi bir şekilde etkilemişti.

Daha sonra iki ülke arasında bir anlaşma imzalanmış ve Türkiye'de İsrail'e karşı açılan dava düşürülmüştü.