Isosiyete ishinzwe ibibuga by'indege muri Iran yavuze mu itangazo ko ingendo zose zo muri Iran zahagaritswe kugeza igihe hatanzwe andi makuru.
Umuvugizi w’ikigo gishinzwe iby’indege za gisivili muri Iran yatangaje mu ijoro ryakeye ko igice cy’iburengerazuba bw’ikirere cy’igihugu cyari gifunze.
Iran yari yatangiye gusubukura zimwe mu ngendo zayo z'abagenzi kuva mu mpera za Mata (4), nyuma y'amasezerano yo guhagarika imirwano hagati ya Iran na Amerika ku ya 8 Mata(4).
Icyo gihugu cyari cyafunze ikirere cyacyo nyuma y’ibitero bya Amerika na Israel ku ya 28 Gashyantare (2) ubwo intambara yatangiraga.
Bimwe mu bibuga by'indege bya Iran, harimo na Mehrabad yo muri Tehran, byagabweho ibitero mu gihe cy'intambara.
Ahavuye isanamu, Planet Labs PBC
Insiguro y'isanamu, Amashusho ya satelite agaragaza ikibuga cy'indege cya Mehrabad i Tehran, muri Irani, mbere (hejuru) na nyuma (hepfo) y'igitero cyavuzwe mu ntangiriro za Werurwe(3)
EU yafatiye ibihano Iran kubera kubangamira ingendo mu muhora wa Hormuz
Ahavuye isanamu, EPA/ Shutterstock
Insiguro y'isanamu, Kaja Kallas ni intumwa nkuru y'Umuryango w'Ubumwe bw'u Burayi ushinzwe Ububanyi n'Amahanga na Politiki y'Umutekano
Ushinzwe politiki y'ububanyi n'amahanga w'Umuryango w'Ubumwe bw'Uburayi (EU) avuga ko ibihugu bigize uyu muryango byafatiye ibihano Iran kubera "kugabanya urujya n'uruza" mu muyoboro wa Hormuz.
Mu nyandiko yanditse kuri X, Kaja Kallas agira ati: "Uburasirazuba bwo Hagati buri mu biganiro by'amahoro n'amasezerano adakomeyeyo guhagarika intambara.
"Indege za drones za Tehran zikomeje guteza akaga ku ngendo mu muhora wa Hormuz. Abaminisitiri bemeje ko ibikorwa bya Iran bidakwiye.
Avuga ko EU yafatiye ibihano abantu ku giti cyabo n'imiryango ya Iran bagize uruhare muri iryo hungabana.
AFP ivuga ko ibi bihano birimo; umuvugizi w'ingabo zirwanira mu mazi z'umutwe w'ingabo zirinda impinduramatwara za kisilamu (IRGC), no gushyira Hamid Hosseini, uhagarariye ishyirahamwe ry'abashoramari ba peteroli muri Iran, mu rubanza rwo guhagarika imitungo no kumubuza kubona viza.
Kallas avuga ko ari ubwa mbere EU ishyira mu bikorwa gahunda yayo nshya y’uburenganzira bwo gufata ibihano ku bakora ibitero.
Video: Iran yerekanye amashusho y'ibisasu bya misile yarashe muri Israel
Insiguro ya video, Iran yerekanye amashusho y'ibisasu yateye muri Israel
Iran yashyize ahagaragara amashusho y'ibisasu bya misile
byarashwe muri Israel ivuga ko ibitero byayo ari "intangiriro y'icyumweru
cyose cy'ibitero bidahwema."
Ingabo za Israel (IDF) na zo zavuze ko zagabye igitero ku bitero
bya gisirikare mu burengerazuba no hagati muri Iran, ariko ntizatanze
ibisobanuro birambuye ku bunini bw'ibyangiritse cyangwa aho byabereye nyaho.
Donald Trump yari yasabye Israel kudatera Iran, avuga ku
Cyumweru ko agiye guhamagara Benjamin Netanyahu ngo "amubwire ko
atagomba kwihorera".
Iyi ni yo nshuro ya mbere Iran na Israel bigabanyeho ibitero kuva aho
amasezerano yo guhagarika imirwano atangiriye mu mezi abiri ashize.
Ariko byaburiye muri iryo tangazo ko niba ibitero bya Israel kuri Liban bikomeje, "harimo no mu majyepfo ya Liban" Irani izasubiza "mu buryo bukomeye kurusha mbere".
Iran yatangiye ibitero byayo ejo nijoro mu rwego rwo gusubiza ku bitero bya Israel mu majyepfo ya Beirut. Israel nayo yihoreye igaba igitero muri Iran.
Abakuru ba politiki n'igisirikare muri Iran bari baburiye ejo nimugoroba ko Iran izasubiza mu buryo bwa gisirikare icyo bise kutubahiriza amasezerano yo guhagarika imirwano.
Iran yashimangiye ko ifata ihagarikwa ry'imirwano muri Liban nk'igice cy'amasezerano yo guhagarika imirwano na Iran.
Iran ifata gutera Liban - ahari umutwe wa Hezbollah ifasha - nko kuyitera na yo ubwayo.
Israel na Iran barashaka guhagarika imirwano byihutirwa - Trump
Mbere yaho, Perezida Donald Trump wa Amerika yavuze ko ibiganiro bya nyuma ku "mahoro" bikomeje ariko "bihura n'ubujiji cyangwa ubupfapfa muri byo".
Mu butumwa bwe ku rubuga nkoranyambaga -Truth Social yagize ati: "Impande zombi, Israel na Iran, zirashaka kugirana amasezerano yihuse yo guhagarika intambara!"
Yongeyeho ati: "Ibihano bizakomeza, mu buryo bwuzuye, kugeza igihe 'Amasezerano ya nyuma' azagerwaho. Ibintu bigomba gukorwa vuba."
Video: Reba AbanyaIran bishimira ibisasu bya misile byacaga hejuru yabo birashwe kuri Israel
Insiguro ya video, Amashusho agaragaza imbaga y'abantu bari mu myigaragambyo ishyigikiye leta ubwo ibisasu bya misile byanyurage hejuru yabo birashwe kuri Israel
Trump avuga ko Israel na Iran bariko barondera agahengwe mu buryo bwihuta
Ahavuye isanamu, Reuters
Insiguro y'isanamu, Trump avuga ko ingabo za Amerika zizobandanya gutangira ivyinjira n'ibisohoka muri Iran mu muhora Hormuz gushika amasezerano na Iran abonetse
Perezida wa Reta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, yavuze ko
ibiganiro vy’ “amahoro” bikiriko bibandanya neza ariko ko bishobora “kubangamirwa”
n'ico yise “ubujuju no kutamenya”.
Mu butumwa yacishije ku rubuga rwiwe rwa Truth Social, yagize ati:
"Impande zompi, Israel na Iran, ziriko zirarondera gushika ku gahengwe
vuba”.
Yabandanije agira ati:
"Kuzibira ivyinjira n’ibisohoka ku bivuko vya Iran, kuzoguma gukurikizwa
ukuri kwamye, gushika habonetse amasezerano ya nyuma. Ibintu bikwiye gutera
imbere ningoga."
Xi n’umugore we Peng bakirijwe imizinga 21 mu muhango w’icyubahiro gikomeye i Pyongyang
Ahavuye isanamu, Xinhua
Insiguro y'isanamu, Xi n'umugore we (ibumoso) na Kim n'umugore we mu kwakira abo bashyitsi i Pyongyang
Mu muhango w’icyubahiro gikomeye
Perezida Xi Jinping w’Ubushinwa yakiriwe na mugenzi we Kim Jong Un i Pyongyang
muri Korea ya Ruguru ubwo yari ahatangiye urugendo rw’iminsi ibiri, rwa mbere
ahakoreye mu myaka irindwi.
Bakigera ku kibuga cy’indege, Xi
n’umugore we Peng Liyuan bakiriwe na Kim n’umugore we Ri Sol-ju babaramutsa babahaye
ibiganza.
Xi n’umugore we baherekejwe n’uruhererekane
rw’imodoka na za moto by’umutekano ku rubuga ruzwi nka Kim Il-sung Square,
urubuga ruberaho imihango ikomeye ya politike n’akarasisi k’ingabo.
Aho, niho
kwakira Xi kumugaragaro byabereye, yatambutse ku itapi itukura ndetse haraswa
imizinga 21 yo kumuha ikaze, aramutswa n’akarasisi k’ingabo n’amafarashi mbere
y’uko ‘band’ y’ingabo riririmba indirimbo zubahiriza ibihugu byombi.
Kim na Xi barebye akarasisi k’ingabo katambukaga imbere yabo kavuga mu Gikoreya ngo “Twifurije Inshuti Xi Jinping amagara mazima” nk’uko bivugwa n’ikinyamakuru Xinhua cya leta y’Ubushinwa.
Amashusho manini cyane y’aba bategetsi bombi yari ari hagati muri urwo rubuga, hariho n’ibitambaro binini byanditseho mu gishinwa n’igikoreya ngo “ubucuti buhoraho iteka hagati ya Korea ya Ruguru n’Ubushinwa”.
Ibyo birangiye, Xi n’umugore we baherekejwe mu nyubako ya Kumsusan yakirirwamo abashyitsi bo ku rwego rwo hejuru cyane, aho bari burare.
DR Congo: Abategetsi bavuga ko abantu 12 bakize Ebola Bundibugyo
Ahavuye isanamu, AFP via Getty Images
Insiguro y'isanamu, Abakozi ba Croix-Rouge barimo gutera umuti ibikoresho byabo, nyuma yo gutegura imva y'umugore bicyekwa ko yishwe na Ebola, mbere yuko ashyingurwa imuhira mu buryo butekanye, i Bunia, ku cyumweru
Abategetsi bo mu rwego rw’ubuvuzi muri
Repubulika ya Demokarasi ya Congo (DRC) batangaje ko abantu 12 bakize ubwoko
bushya bwa Bundibugyo bw’ikiza cya Ebola, ariko ko abarwayi 283 bakirimo
kwitabwaho mu turere 25 tw’ubuvuzi two
mu ntara za Ituri, Kivu ya Ruguru na Kivu y’Epfo.
Ipima ryo muri laboratwari ryemeje ko
ibipimo 515 – abantu 515 – byagaragayemo Ebola kuva iki kiza gitangajwe, abantu
91 bakaba bamaze kwicwa na Ebola. Ibikorwa byo guhangana n’iki kiza ubu biri mu
cyumweru cya kane.
Mu mpera y’icyumweru gishize, ikibuga cy’indege
cya Bunia, mu murwa mukuru wa Ituri, cyongeye gufungwa ku ngendo z’indege za
gisivile nyuma y’akanya gato cyari kimaze cyongeye gufungurwa.
Iki ni ikiza cya 17 cya Ebola cyibasiye DRC.
Mu kwirinda ko habaho kwisubiramo kw’ibyabaye mu cyorezo cyabaye kuva mu 2018
kugeza mu 2020, cyishe abantu barenga 2,000, ishami ry’Umuryango w’Abibumbye
ryita ku buzima n’ikigo cy’Afurika cyo kurwanya no gukumira indwara,
Africa CDC, byatangaje gahunda ya miliyoni 518 z’amadolari y’Amerika (arenga
miliyari 750 FRW) yo guhangana na Ebola, iyo gahunda ikaba izageza mu Gushyingo (11) kw’uyu
mwaka.
Ibikorwa byo
muri iyi gahunda birimo guhuzwa n’abategetsi bo muri DRC no muri Uganda, aho
abantu 19 bemejwe ko banduye Ebola ndetse bigatangazwa ko abantu babiri yabishe
muri icyo gihugu.
Agahinda nyuma y'uko umukinnyi ukomeye wa Rugby yishwe na rubanda ku muhanda i Kampala bamwita umujura
Ahavuye isanamu, Stanbic Black Pirates
Insiguro y'isanamu, Sydney Gongodyo yapfuye nyuma yo gukubitwa n'abantu benshi ku muhanda w'agace atuyemo ka Ntinda muri Kampala
Umuryango rusange w'abakinnyi n'abakunzi ba Rugby muri Uganda uri mu gahinda kubera amashusho arimo kugaragara yerekana uburyo umukinnyi w'ikipe y'igihugu ya Rugby yakubiswe kugeza apfuye yitwa umujura.
Sydney Gongodyo byatangajwe ko yapfuye azize ibikomere mu ijoro ryo ku wa gatanu nyuma y'uko abantu bamukubise ari benshi ahitwa Ntinda mu murwa mukuru Kampala.
Perezida Pierre Nkurunziza yapfuye ari kuwa mbere itariki nk'iyi ya 8 Ruheshi mu mwaka
wa 2020, inyuma y’umutaga. Inkuru yatangajwe bukeye bwaho, mw’itangazo rya reta
ryavuga ko yahitanywe
n'indwara yatumye umutima uhagarara.
Mu 2003 ni ho umuhari CNDD-FDD, wahoze urwanya ubutegetsi bw’ico gihe, washira
umukono ku masezerano y’amahoro ya Arusha. Pierre Nkurunziza ni we yari
awurongoye, aca agirwa umushikiranganji w'intwaro ibereye.
Igenekerezo rya 19 Myandagaro (8) mu 2005, yatowe ku rugero runini n'abari bagize inama nshingamateka, aca arahira ku wa 26 z'uko kwezi nyene, aba umukuru w'igihugu agira umunani w'Uburundi.
Ahavuye isanamu, Getty Images
Insiguro y'isanamu, Pierre Nkurunziza yatanguye kurongora Uburundi mu 2005, inyuma y'aho umuhari CNDD-FDD yari arongoye usinye amasezerano y'amahoro ya Arusha (ifoto mbarankuru)
Mu 2015, yitoreje ikiringo kigira gatatu, ingingo yateye impari n’intureka za politike ziciwemwo abantu, bituma amakungu afatira Uburundi ibihano. Inyuma y'umwaka wa 2020, vyarakuweho.
Itariki ya 8, reta y’Uburundi yahavuye iyigira umusi wahariwe kugunda igihugu, igasigura ko ari mu ntumbero yo gutsimbataza iragi Pierre Nkurunziza yasigiye igihugu.
Kuri uyu musi, mu butumwa yatangaje ku rubuga rwa X, Perezida Évariste Ndayishimiye yasavye indongozi kuba hafi abanyagihugu no kubabera "umuco umurikira ku mbonakazoza y'Uburundi".
Isesangura: Umwitwarariko wa Trump ni uko Israel ishobora guhungabanya ibiganiro hagati ya Amerika na Iran
Ahavuye isanamu, Reuters
Insiguro y'isanamu, Ukurasana hagati ya Iran na Israel guteye umutima uhagaze Perezida Donald Trump muri iki gihe yipfuza cane gushika ku masezerano na Iran
Ibitero vya Israel vyagabwe n’ubwo Perezida wa Reta Zunze Ubumwe
za Amerika, Donald Trump, yari yasavye umushikiranganji wa mbere wa Israel, Benjamin
Netanyahu, kutihora, nk'uko vyihwezwa n'umunyamakuru mukuru wa BBC muri Amerika ya Ruguru, Sarah Smith.
Trump yari asanzwe ashavujwe n'uko Netanyahu yirengagije akamo yari
yamuteye ko kutagaba ibitero ku gisagara ca Beirut muri Libani.
Igituma Trump afise umutima uhagaze ni uko ibikorwa vya Israel bishobora kuburabuza ibiganiro biriko biraba
hagati ya Amerika na Iran.
Umutegetsi umwe wo muri Amerika, asubirwamwo n'urubuga rw'amakuru Axios News, yavuze ko Trump
yabwiye Netanyahu kurindira gato kuko, nk'uko yabivuze, "turi hafi yo gushika
ku kintu ciza mu bijanye n'amasezerano".
Mu ndwi iheze, abo bategetsi babiri bagiranye ikiganiro kuri terefone
kirimwo ishavu ryinshi. Trump ntiyahakanye inkuru zivuga ko yakariye kandi
agatuka Netanyahu kubera ukuntu Israel yongereje ibitero kuri Libani.
Imbere y'aho, perezida wa Amerika yabwiye ikinyamakuru Financial Times co mu Bwongereza ko Netanyahu azobwirizwa kwemera amasezerano yose Amerika yoshikako na Iran kuko "ata yandi mahitamwo azoba
afise".
Avuga kuri Netanyahu, Trump yagize ati: "Ni jewe mfata ingingo zose. Si we afata ingingo."
Trump yasubiriye kwumvikanisha ko Amerika na Iran bari hafi cane yo gushika
ku masezerano.
Ni ikintu amaze kuvuga incuro nyinshi, ariko gushika ubu nta masezerano
arashikwako ku mugaragaro.
Kim n'umugore we bahaye ikaze Xi ubwo yari ageze muri Koreya ya Ruguru
Ahavuye isanamu, CCTV
Umutegetsi wa Koreya ya Ruguru Kim Jong Un
n’umugore we Ri Sol Ju bagaragaye baha ikaze Perezida w’Ubushinwa Xi Jinping
ubwo yari ageze muri icyo gihugu.
Iyo videwo
igaragaza umucyeka utukura urimo kuramburwa ndetse n’abasirikare ba Koreya ya
Ruguru batonze umurongo ku mpande zombi zawo.
Ayo mashusho y’igitangazamakuru CCTV
ntarimo Xi n’abamuherekeje, nubwo ku ruhande ibiro ntaramakuru Xinhua
byatangaje ko Kim na Xi bahanye ikiganza, ndetse ko n’abana
bo muri Koreya ya Ruguru bahaye indabo Xi n’umugore we Peng Liyuan.
Amakuru mashya ni
bwo arimo kugenda amenyekana – ibitangazamakuru bya leta y’Ubushinwa n’ibya
leta ya Koreya ya Ruguru ntibiratangaza ku mugaragaro ibyo abategetsi bombi
barimo gukora ubu.
Ibiciro vy'igitoro vyaduze inyuma y'aho Iran irashe misire kuri Israel
Ahavuye isanamu, Anadolu via Getty Images
Insiguro y'isanamu, Kuva agahengwe kumvikanyweko muri Ndamukiza (4), ibiciro vy'igitoro, gaz n'ayandi masoko ntanganguvu, vyagiye biduga cane vyongera bimanuka
Ibiciro vy'igitoro vyaduze mu gitondo co kuri uwu wa mbere muri Aziya,
inyuma y'aho Iran igavye ibitero vya misire kuri Israel ku ncuro ya mbere kuva habaye
agahengwe kagoyagoya kari kumvikanyweko hagati y'ivyo bihugu bibiri hamwe na Reta Zunze
Ubumwe za Amerika muri Ndamukiza (4) uyu mwaka.
Igiciro c'igitoro co ku rwego mfatirwako kw’isi c'ubwoko bwa Brent, caduze
ku rugero rwa 2,6%, gishika ku madorari 95,50 ya Amerika, ku kagunguru kamwe.
Igitoro gicuruzwa muri Amerika caduze ku rugero rwa 2,5%, gishika ku
madorari 92,75 ku kagunguru.
Kuva agahengwe kumvikanyweko mu kwezi kwa kane, ibiciro vy'amasoko
ntanganguvu – harimwo ibitoro na gaz – vyagiye biduga cane vyongera bimanuka.
Mu ndwi iheze, ibiciro vyagumye bizunguruka hafi y'amadorari 95 ku
kagunguru, mu gihe abadandaza bariko baragerageza gupima ingaruka z'igihe
kirekire iyo ntambara ishobora kugira kw’itembera n’ihanahanwa ry’amasoko
ntanganguvu kw’isi yose.
Iyi ntambara yatanguye kw'itariki ya 28 Ruhuhuma (2), igihe Amerika na Israel vyagaba ibitero kuri Iran.
Xi Jinping yageze muri Koreya ya Ruguru guhura na Kim Jong Un mu ruzinduko rudakunze kubaho
Ahavuye isanamu, Xinhua News Agency
Perezida w’Ubushinwa Xi Jinping yageze muri Koreya ya Ruguru, mu ruzinduko rwe rwa mbere
muri icyo gihugu guhera mu mwaka wa 2019.
Uruzinduko rwa Xi rukurikiye izindi nama
yagiranye i Beijing, mu murwa mukuru w'Ubushinwa, mu bihe binyuranye, na Perezida w’Amerika Donald Trump na
Perezida w’Uburusiya Vladimir Putin mu kwezi gushize kwa Gicurasi.
Kureka ibisasu kirimbuzi bya nikleyeri,
umubano n’Amerika hamwe n’amakimbirane hagati ya Koreya zombi ni ingingo
zishobora kuganirwaho hagati ya Xi na Kim.
Minisitiri w’ububanyi n’amahanga w’Ubushinwa
Wang Yi yagiriye uruzinduko i Pyongyang, umurwa mukuru wa Koreya ya Ruguru, muri Mata (4) uyu mwaka. Muri urwo ruzinduko, Kim yagaragaje ubushake bwo kunoza
itumanaho hagati ya Koreya ya Ruguru n'Ubushinwa.
Umunyamakuru wa
BBC mu Bushinwa Laura Bicker avuga ko uru ruzinduko rwa Xi rubaye mu gihe
Beijing igerageza kongera gushimangira kugira ijambo kuri uyu mufatanyabikorwa wayo w’ingenzi cyane ariko ukunze guhindagurika cyane, warushijeho kwegera Uburusiya.
Ahavuye isanamu, POOL / AFP via Getty Images
Insiguro y'isanamu, Kim (iburyo) na Xi (hagati) baherukaga guhura muri Nzeri (9) mu 2025, ubwo Kim yasuraga Ubushinwa mu birori by'akarasisi ka gisirikare ko kwizihiza isabukuru y'imyaka 80 yari ishize intambara ya kabiri y'isi irangiye, byanitabiriwe na Perezida w'Uburusiya Vladimir Putin (ibumoso)
Ibimenyeshamakuru
vyo muri Iran bivuga ko ata bibanza bibamwo abasivire ku murwa mukuru Tehran
vyarashwe mu bitero Israël yagavye ku bice vyo hagati no mu burengero bwa Iran.
Vyisunze
amakuru yatanzwe n'urwego rujejwe kuzimya umuriro i Tehran, ivyo binyamakuru
bivuga ko humvikanye n'imiburiburi ibiturika bibiri mu bice vy'uburengero
bw'umurwa mukuru wa Iran mu masaha ya kare yo kuri uyu wa mbere.
Nk’uko
twabibashikirije mu mwanya uheze, ukundi guturika kwumvikanye mu bisagara vya
Tabriz na Isfahan, hamwe no mu micungararo y'igisagara ca Karaj.
Igisirikare ca Israel cagavye ibitero vyo kwihora kuri Iran inyuma y'ibitero vya Iran mu buraruko bwa Israel
Ahavuye isanamu, Reuters
Insiguro y'isanamu, Ifoto mbarankuru yo mu bubiko igaragaza ikirere ca Israel
Tereviziyo
ya reta ya Iran imenyesha ko habaye uguturika mu bisagara bitatu vy’ico gihugu,
inyuma y'aho Israël itangarije ko indege zayo z'intambara zagavye ibitero ku
bigo vya gisirikare biri hagati no mu burengero bwa Iran.
Tereviziyo
ya reta yanditse ku rubuga rwa Telegram iti: "Humviswe ibiturika vyinshi
muri Tehran, i Tabriz no muri Isfahan."
Amakuru
kandi avuga ko ibiturika vyumvikanye hafi y'igisagara ca Karaj, kiri hagati mu
gihugu.
Mw’ijoro
ryakeye, ishami rya gisirikare rijejwe gukingira ubutegetsi bwa kiislam muri
Iran, IRGC, ryari ryatangaje ko ingabo z’ico gihugu zagavye ibitero kuri Israël
hakoreshejwe ama misire.
Iryo
tangazo ryagira riti: “Ibisata vyacu bijejwe misire na drones vyagavye igitero
gikomeye, categuwe neza kandi cashizwe mu ngiro n’imigwi itandukanye ikoreye
hamwe, catumberejwe ku bice nyamukuru vy’ibisagara vyo mu buraruko bwa
Israël."