ኢራን እና አሜሪካን ለማሸማገል ዲፕሎማሲያዊ ጥረቶች ቢቀጥሉም ዋሽንግተን ቴህራን ላይ በድጋሚ ጥቃት ለመፈጸም እየተዘጋጀች መሆኑ ሲዘገብ፤ የኢራን ምክር ቤት አፈ ጉባዔ መሐመድ ባጋር ጋሊባፍ “ከሕዝባችን እና አገራችን መብት አናፈነግጥም” ብለዋል።
የፎቶው ባለመብት, Indian Government
የአሜሪካው የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩብዮ “ኢራን የዓለም የኃይል አቅርቦትን እንድታግት አንፈቅድም” አሉ።
ከሕንዱ ጠቅላይ ሚኒስትር ንሬንድራ ሞዲ ጋር የተገናኙት የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ፤ የኃይል አቅርቦት ጉዳይን ጨምሮ በተለያዩ ርዕሰ ጉዳዮች ዙሪያ ውይይት ማድረጋቸው ተገልጿል።
የሕንድ እና አሜሪካ ስትራቴጂያዊ ግንኙነት ስላለው ጠቀሜታ ሩቢዮ መናገራቸው ተዘግቧል።
በሕንድ ለአራት ቀናት የሚቆዩት የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ፤ ጠቅላይ ሚኒስትር ሞዲ አሜሪካን እንዲጎበኙም ጥሪ አቅርበዋል።
የፎቶው ባለመብት, Iran
የኢራን ምክር ቤት አፈ ጉባዔ መሐመድ ባጋር ጋሊባፍ “ከሕዝባችን እና አገራችን መብት አናፈነግጥም” ማለታቸው ተገለጸ።
ከፓኪስታን ጦር አዛዥ ፊልድ ማርሻል አሲም ሙኒር ጋር የተወያዩት አፈ ጉባዔው “በተለይም አታላይ ከሆነ እና ከማናምነው አካል ጋር ሆነን ከሕዝባችን እና አገራችን መብት አናፈነግጥም” ብለዋል።
“በተኩስ አቁሙ ወቅት ጦራችን ራሱን መልሶ ገንብቷል። ትራምፕ ጦርነቱን መልሰው ከጀመሩ ቂል ናቸው። ጦርነቱ ከተጀመበት ጊዜ በበለጠ የሚጎዳቸው ይሆናል” ሲሉም አስጠንቅቀዋል።
ፓኪስታን ሁለቱን አገራት ለማደራደር የምታደርገው ጥረት ቢቀጥልም አሜሪካ በኢራን ላይ በድጋሚ ጥቃት ለመክፈት ማሰቧን የሚጠቁሙ ዘገባዎች ወጥተዋል።
የፎቶው ባለመብት, Reuters
ለአራት ቀናት ይፋዊ የሥራ ጉብኝት ሕንድ የገቡት የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ የኃይል አቅርቦትን በተመለከተ ከኒው ደልሂ ባለሥልጣናት ጋር እንደሚወያዩ ተገለጸ።
ሩቢዮ ከጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ ጋር ሲገናኙ ዋነኛ አጀንዳ ከሚሆኑ ነጥቦች መካከል የኃይል አቅርቦት አንዱ ነው።
ሩቢዮ ከኒው ደልሂ በመቀጠል ወደ ኮልካታ፣ ጃንፑር እና አግራ ግዛቶች እንደሚጓዙም ተገልጿል።
የሆርሙዝ ወሽመጥ መዘጋት የመላው ዓለምን የኃይል አቅርቦት አናግቷል።
1.4 ቢሊዮን ዜጎች ያሏት ሕንድ ከ80 በመቶ በላይ የሚሆነው የኃይል ፍላጎቷ በኢራን ጦርነት ምክንያት ፈተና ገጥሞታል።
የአሜሪካው የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር “ለሕንድ የኃይል አቅርቦታችንን መሸጥ እንፈልጋለን። የአሜሪካ ምርት እና የውጭ ንግድ በታሪክ ታይቶ በማይታወቅ መጠን ከፍተኛ መሆኑ ይታወቃል” ብለዋል።
ሕንድ ለኃይል አቅርቦት አሜሪካን አጋር የማድረግ ፍላጎት እንዳላት ይታመናል።
ሆኖም ግን አሜሪካን ዋነኛ የኃይል አቅርቦት አጋር ማድረግ ከርቀት እና ከክፍያ አንጻር እምብዛም እንደማያዋጣ ተንታኞች ይገልጻሉ።
የፎቶው ባለመብት, tasnim
የፓኪስታን ጦር አዛዥ ፊልድ ማርሻል አሲም ሙኒር ከኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ ጋር ተወያዩ።
ቴህራን የሚገኙት የፓኪስታን ጦር አዛዥ ጦርነቱን መግታት ስለሚቻልባቸው መንገዶች ከአራግቺ ጋር “እስከ ትናንት ምሽት ድረስ” መወያየታቸው ተገልጿል።
የጦር አዛዡ ወደ ቴህራን ሲጓዙ የአሁኑ ለሁለተኛ ጊዜ ነው። ባለፈው ሳምንት የፓኪስታን የአገር ውስጥ ሚኒስትርም ወደ ቴህራን አቅንተዋል።
ፓኪስታን አሜሪካ እና ኢራንን የማሸማገል ጥረቷን እንደቀጠለች ነው።
የፎቶው ባለመብት, Getty Images
ኢራን እና አሜሪካን ለማሸማገል ዲፕሎማሲያዊ ጥረቶች ቢቀጥሉም ዋሽንግተን ቴህራን ላይ በድጋሚ ጥቃት ለመፈጸም እየተዘጋጀች መሆኑ ተዘገበ።
የቢቢሲ የአሜሪካ አጋር ሲቢኤስ ለጉዳዩ ቅርበት ያላቸው ምንጮቹን ጠቅሶ እንደዘገበው፤ የፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አስተዳደር አዲስ ጥቃት ለመሰንዘር ዝግጅት እያደረገ ይገኛል። ሆኖም ግን ጥቃት ለመፈጸም የመጨረሻው ውሳኔ እንዳልተላለፈ የሲቢኤስ ዘገባ ይጠቁማል።
ትራምፕ “የመንግሥት ጉዳዮች” ስላሉባቸው የልጃቸውን ሠርግ መታደም እንደማይችሉ በማኅበራዊ ሚዲያ ገጻቸው አስታውቀዋል።
የዛሬውን ዕለት ኒው ጀርሲ በሚገኘው ቅንጡ መኖሪያቸው እንደሚያሳልፉ ቢጠበቅም ወደ ዋይት ሀውስ ማቅናታቸው ተገልጿል።
የአሜሪካ መከላከያ እና ደኅንነት አመራሮችም እረፍት ለመውጣት ይዘውት የነበረውን ዕቅድ እንደሰረዙ የተለያዩ ምንጮች ጠቁመዋል። ይህም ኢራን ላይ በድጋሚ ጥቃት ለመክፈት በሚደረገው ዝግጅት ምክንያት እንደሆነ ተመልክቷል።
የአሜሪካ ሠራዊት እና ደኅንነት ባለሥልጣናት በተጠባበቅ ላይ በነበሩ ወታደሮች ዝርዝር ላይ ለውጥ ማድረጋቸውን ምንጮቹ ጠቁመዋል።
በተለያዩ የመካከለኛው ምሥራቅ ወታደራዊ ሰፈሮች የሚገኙ የአሜሪካ ወታደሮች ኢራን በምትወስደው የመልሶ ማጥቃት እርምጃ ዒላማ እንዳይሆኑ ከካምፖቹ እንዲወጡ እንደሚደረግ ተገልጿል።
ኢራን እና አሜሪካ ጊዜያዊ የተኩስ አቁም ስምምነት ላይ ከደረሱበት ጊዜ አንስቶ አንዳቸው በሌላቸው ላይ ቀጥተኛ ጥቃት ከመፈጸም ተቆጥበዋል። የድርድር ጥረቶችም እንደቀጠሉ ነው።
የፎቶው ባለመብት, Reuters
የአሜሪካው የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ፤ ከኢራን ጋር ስምምነት ተደርሶ የሆርሙዝ ወሽመጥ የማይከፈት ከሆነ “አንድ ሰው የሆነ ነገር ማድረግ ይኖርበታል” ሲሉ ተናገሩ።
ሩቢዮ እና የኔቶ አባል አገራት የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች ወሳኙ የባሕር መተላለፊያን መልሶ ስለመክፈት እየተወያዩ መሆናቸውን አሶሺዬትድ ፕሬስ (ኤፒ) ዘግቧል።
የአሜሪካው የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር በዋሽንግተን እና ቴህራን መካከል ስምምነት የማይደረስ ከሆነ ወሽመጡን በተመለከተ “ሁለተኛ እቅድ” እንደሚያስፈልግ በአጽንኦት እንዳነሱ ዘገባው ያመለክታል።
“በዚያ ሁኔታ ውስጥ፤ በራሳቸው ፈቃድ ወሽመጡን አይከፍቱትም” ያሉት ሩቢዮ ስምምነት ካልተደረሰ አንዳች እርምጃ ሊወሰድ እንደሚገባ አሳስበዋል።
እንደ ኤፒ ዘገባ፤ ሩቢዮ ይህንን ጉዳይ ለበርካታ አውሮፓውያን አጋሮቻቸው አቅርበው “ይሁንታ” ማግኘታቸውን ገልጸዋል።
“ኢራን [ሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ] የክፍያ ሥርዓት ለመዘረጋት እየሞከረች ነው። ይሄ ተቀባይነት የለውም። ሊሆን አይችልም” ብለዋል።
“ይህ የሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ የሚፈጠር ከሆነ በዓለም ዙሪያ ሌሎች አምስት ቦታዎችም ላይም ይሆናል” ሲሉ አስጠንቅቀዋል።
አክለውም ግን ከኢራን ጋር በሚደረገው ድርድር ላይ መሻሻል እየታየ መሆኑን በመጥቀስ የኢራን ባለሥልጣናት የተናገሩትን ደግመዋል።
እየተካሄደ ባለው ድርድር ላይ የታየውን ውጤት “አላጋንነውም፤ ደግሞም አላድበሰብሰውም” ያሉት ሩቢዮ፤ “መከናወን ያለበት ተጨማሪ ሥራ አለ” በማለት ተናግረዋል።
የፎቶው ባለመብት, Getty Images
የኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲ ተመራማሪዎች አሁን የተከሰተውን የኢቦላ ወረርሽኝ ለማስቆም ጥቅም ላይ ሊውል እንዲሁም በወራት ጊዜ ውስጥ ዝግጁ ሊሆን የሚችል አዲስ ክትባት መስራታቸውን ገለጹ።
ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ ውስጥ በተከሰተው የኢቦላ ወረርሽኝ 177 ሰዎች የሞቱ ሲሆን በበሽታው የተጠረጠሩ ሰዎች ቁጥር ደግሞ 750 ደርሷል።
ቡንዲቡግዮ በተሰኘው እና እምብዛም ባልተለመደ በዚህ የቫይረስ ዝርያ ከሚያዙ ሰዎች ውስጥ አንድ ሦስተኛው ሕይወታቸው ያልፋል። እስካሁን ድረስም የተረጋገጠ ክትባት አልተገኘለትም።
የኦክስፎርድ ተመራማሪዎች ወረርሽኙ የሚስፋፋበት እንዲሁም በሙከራ ላይ ያለው ክትባታቸው የሚፈለግበት ሁኔታ ይፈጠር ከሆነ በሚል ሥራቸውን በፍጥነት እያከናወኑ መሆኑን ተናግረዋል።
የኦክስፎርዱ ክትባት ውጤታማ ስለመሆኑ እስካሁን ማረጋገጫ የለም። መጀመሪያ በእንስሳት ላይ ተሞክሮ ምርምር መደረግ ያለበት ሲሆን እርግጠኛ ለመሆን ደግሞ በሰዎች ላይ ይሞከራል።
ተመራማሪዎቹ ክትባቱን ለመስራት እየተጠቀሙት ያለው ቴክኖሎጂ በኮቪድ ወረርሽኝ ጊዜ ስራ ላይ ሲያውሉት የነበረ ነው።
በኮቪድ ጊዜ የቫይረሱን ጄኔቲክ ኮድ በመውሰድ ቴክኖሎጂውን ተጠቅመዋል። አሁን ደግሞ ቡንዲቡግዮ የተባለውን የኢቦላ ዝርያ ጄኔቲክ ኮድ ይወስዳሉ ተብሏል።
ክትባቱ ኦክስፎርድ ውስጥ በእንስሳት ላይ እየተሞከረ መሆኑን ቢቢሲ ተረድቷል።
የፎቶው ባለመብት, Reuters
የካናዳዋ አልበርታ ግዛት የአገሪቱ አካል ሆና ትቀጥል ወይስ የመገንጠል ጉዳይ ላይ ለሁለተኛ ጊዜ አስገዳጅ ድምፅ ይሰጥ የሚለው የሚወሰንበት ሕዝበ ውሳኔ ሊካሄድ ነው።
ይህ ሕዝበ ውሳኔ ከአስርት ዓመታት በኋላ የካናዳን አንድነት ፈተና ውስጥ የሚከት እርምጃ ሆኗል።
የግዛቷ ጠቅላይ ሚኒስትር ዳኒኤል ስሚዝ ሐሙስ ዕለት ሕዝበ ውሳኔው እንደሚካሄድ ያስታወቁት የአልበርታን መገንጠል የሚደግፉ ነዋሪዎች በተያዘው የአውሮፓውያን 2026 መጀመሪያ ከ300 ሺህ በላይ ሰዎችን ፊርማ ካሰባሰቡ በኋላ ነው።
አልበርታ የካናዳ ግዛት ሆና መቀጠሏን የሚደግፍ ሌላ የፊርማ ማሰባሰቢያ ላይ ደግሞ ከ400 ሺህ በላይ ፈርመዋል።
በነዳጅ ሐብት በበለጸገችው ግዛት ውስጥ ነጻነትን የሚያቀነቅን እንቅስቃሴ እያደገ መጥቷል። ይህ እንቅስቃሴ የተነሳው ለዓመታት ከቆየው የአገሪቱ ሕግ አውጪዎች አልበርታን ችላ ይሏታል የሚል ቅሬታ ነው።
የሕዝብ አስተያየት ዳሰሳዎችን እንደሚያሳዩት ግን አሁንም ቢሆን አብዛኞቹ የአልበርታ ነዋሪዎች መገንጠልን ደግፈው ድምጽ አይሰጡም።
የግዛቷ ጠቅላይ ሚኒስትር በቴሌቪዥን በተላለፈ ንግግራቸው ላይ እንደገለጹት ሕዝበ ውሳኔው የሚካሄደው ጥቅምት ላይ ነው።
በሕዝበ ውሳኔው ድምጽ የሚሰጠው አልበርታ በካናዳ ውስጥ ግዛት ሆና መቀጠል አለባት ወይስ መገንጠልን በተመለከተ አስገዳጅ የግዛት ሕዝበ ውሳኔ ለማካሄድ ሕጋዊው ሂደት መጀመር አለበት” የሚለውን ለመወሰን እንደሆነ አብራርተዋል።
ጠቅላይ ሚኒስትሯ ድምጻቸውን የሚሰጡት አልበርታ የካናዳ ግዛት ሆና መቀጠል አለባት የሚለውን በመደገፍ እንደሆነ ተናግረዋል።
የፎቶው ባለመብት, Reuters
የሰሜን አትላንቲክ የጦር ቃል ኪዳን ዋና ፀሐፊ ማርክ ሩተ፤ ጥምረቱ ራሱን የሚያጠናክርባቸው መንገዶች እየተከተለ መሆኑን እና በሂደት አሜሪካ ላይ ያለውን ጥገኝነት እንደሚቀንስ ገለጹ።
ዋና ፀሐፊ ስዊዲን ውስጥ እየተካሄደ ባለው የኔቶ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች ስብሰባ ላይ ለጋዜጠኞች እንደተናገሩት ይህ አካሄድ ለአሜሪካም ሆነ ለአውሮፓ አገራት ጠቃሚ ነው።
እርምጃው አሜሪካ ሌሎች ቅድሚያ በምትሰጣቸው ጉዳዮች ላይ እንድታተኩር፤ የኔቶ አባላት የሆኑ የአውሮፓ አገራት ደግሞ የመከላከያ በጀታቸውን እንዲያሳድጉ እንደሚያስችል አስረድተዋል።
አሜሪካ ኔቶ ውስጥ የሚታወጣውን የገንዘብ መጠን ለማመጣጠን “አስፈላጊ” እምርጃ መሆኑንም አክለዋል።
ዋና ፀሐፊው ሩተ ይህንን ያሉት፤ የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከእስራኤል ጋር በመሆን ኢራን ላይ ለከፈቱት ጦርነት የጦር ሠፈራቸውን ለማስጠቀም ፈቃደኛ ያልሆኑ የኔቶ አባል አገራት ላይ ወቀሳ ካሰሙ በኋላ ነው።
ዋና ፀሐፊው፤ አውሮፓውያን አጋሮች ጦር ሠፈሮችን ክፍት ማድረግ በተመለከተ በሁለትዮሽ ስምምነት ማዕቀፍ መሠረት የአሜሪካን ፍላጎት እያሟሉ ነው ብለዋል።
የአውሮፓ አጋሮች የሆርሙዝ ወሽመጥን በተመለከተ እያደረጉት ያለውን ጥረት ያነሱት ሩተ፤ "እንደ አውሮፓውያን አጋሮች፤ ለአሜሪካ ሊደረግ የሚችለውን ከፍተኛ ድጋፍ ማቅረብ እንችላለን” ብለዋል።
የፎቶው ባለመብት, Getty Images
ለ10 ዓመት የዘለቀው የፔፕ ጋርዲዮላ የማንችስተር ሲቲ የአሰልጣኝነት ዘመን መጠናቀቁን ክለቡ ይፋ አደረገ።
ጋርዲዮላ ከአሰልጣኝነት ኃላፊነታቸው ቢለቁም ዓለም አቀፍ የሲቲ ግሩፕ አምባሳደር ሆነው እንደሚቀጥሉ ክለቡ አስታውቋል።
ፔፕ ጋርዲዮላ በማንችስተር ሲቲ የ10 ዓመት ቆይታቸው ሻምፕዮንስ ሊግን ጨምሮ 20 ዋንጫዎችን ለክለቡ ማንችስተር ሲቲ አስገኝተዋል።
በዚህ ዓመትም የኤፍኤ ዋንጫ እና ካራባኦ ዋንጫ አሸንፈዋል።
ፔፕ ከቀናት በፊት የውድድሩ ዓመት መጨረሻ ላይ እንደሚለቁ በተለያዩ መገናኛ ብዙኃን ሲነገር የነበረ ሲሆን ዛሬ ክለቡ ይህንኑ አረጋግጧል።
በመሆኑም ፔፕ የመጨረሻ ጨዋታቸውን እሁድ በማንችስተር ሲቲ ሜዳ ከአስቶን ቪላ ጋር አድርገው ያጠናቅቃሉ። በምትካቸው የቀድሞው ምክትላቸው እና የቼልሲ አሰልጣኝ የነበሩት ኤንዞ ማሬስካ እንደተሾሙ ተነግሯል።
የፎቶው ባለመብት, Reuters
በሚቀጥለው ሳምንት ሊካሄድ የነበረው የሕንድ-አፍሪካ ጉባኤ በዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ እና ኡጋንዳ በተቀሰቀሰው የኢቦላ ቫይረስ ቀውስ ምክንያት መራዘሙ ተገለፀ።
አራተኛው የሆነው ጉባኤው በአፍሪካ አገራት እና በሕንድ መካከል ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነትን ለማሳደግ ያለመ ነው።
የዘንድሮው ጉባዔ ከአስር ዓመታት ቆይታ በኋላ ከግንቦት 20 እስከ ግንቦት 23 2018 ዓ.ም. ድረስ በዴሊ ሊካሄድ ቀን ተቆርጦለት የነበረ ነው።
ሕንድ እና የአፍሪካ ኅብረት ሐሙስ ዕለት በጋራ ባወጡት መግለጫ ጉባዔው በአህጉሩ በተቀሰቀሰው የኅብረተሰብ ጤና ስጋት ምክንያት መራዘሙን እና ጉባኤው ሊሰናዳበት የሚችል አዲስ ቀን ይፋ እንደሚሆን ገልፀዋል።
እርምጃው የዓለም የጤና ድርጅት ቫይረሱን “የዓለም የኅብረተሰብ ጤና አደጋ” ብሎ ካወጀ በኋላ የመጣ ነው።
እንደ ድርጅቱ መረጃ በቫይረሱ ተይዘዋል ተብለው የተጠረጠሩ ሰዎች 600 ሲሆኑ፤ እስካሁን 139 ሰዎች በቫይረሱ ሕይወታቸው ማለፉ ታውቋል።
የቫይረሱ ምልክቶች እስኪታዩ ድረስ ከሁለት እስከ 21 ቀናት ይወስዳል።
የፎቶው ባለመብት, @s_a_araghchi
የኢራኑ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ከፓኪስታን ልዑክ ጋር ዛሬ አርብ በቴህራን ተገናኝተው ከአሜሪካ ጋር የተጀመረውን ጦርነት ለማስቆም ባቀረቡት የሰላም ዕቅድ ላይ መወያየታቸውን የአገሪቱ መገናኛ ብዙኃን ዘገቡ።
ቴህራን እና ዋሺንግተን በሆርሙዝ ወሽመጥ እና በከፍተኛ ደረጃ ተብላልቶ በተከማቸው ዩራኒየም ላይ መግባባት ላይ መድረስ አልቻሉም።
ታስኒም የዜና ወኪል ፓኪስታን የአሜሪካን መልዕክት ለኢራን ካቀረበች ከሁለት ቀናት በኋላ የአገር ውስጥ ጉዳይ ሚኒስትሩ ሳይድ ሞሺን ናቅቪ በቴህራን ለተጨማሪ ውይይት መገኘታቸውን ዘግቧል።
የአሜሪካ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ እየተደረጉ ባሉ ንግግሮች ላይ“ጥሩ ምልክቶች አሉ” በማለት ቴህራን በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ ቀረጥ የምትጥል ከሆነ ግን ፋይዳ አይኖረውም ብለዋል።
በንግግሩ ላይ የተወሰኑ ለውጦች ስለመኖራቸው “ጥሩ ምልክቶች አሉ” ያሉት ሩቢዮ “በጣም ተስፈኛ መሆን አልፈልግም. . . በሚቀጥሉት ጥቂት ቀናት ምን አንደሚሆን እናያለን” ብለዋል።
አንድ ከፍተኛ የኢራን ባለሥልጣን ለሮይተርስ የዜና ወኪል ሐሙስ ዕለት እስካሁን ምንም ዓይነት ስምምነት ላይ ባይደርስም ልዩነቶች እየጠበቡ መምጣታቸውን ተናግረዋል።
የፎቶው ባለመብት, CQ-Roll Call, Inc via Getty Images
አሜሪካ ለታይዋን ልትሸጥ የነበረውን 14 ቢሊዮን ዶላር የሚያወጣ የጦር መሣሪያ ለኢራን ጦርነት በቂ ክምችት እንዳላት ለማረጋገጥ በሚል አቋረጠች።
የአሜሪካ የባህር ኃይል ተጠባባቂ ኃላፊ ሁንግ ካኦ ሐሙስ ዕለት የመረጃውን ትክክለኛነት ለሴኔቱ አባላት አረጋግጠዋል።
ይህ የአሜሪካ ውሳኔ የተሰማው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ሽያጩን ለማጽደቅ ቁርጠኛ እንዳልሆኑ እና በጉዳዩ ላይ ከታይዋን ፕሬዝዳንት ጋር እንደሚነጋገሩ ከገለጹ ከቀናት በኋላ ነው።
የታይዋን ፕሬዚዳንት ቢሮ ቃል አቀባይ አርብ ዕለት ለጋዜጠኞች "አሜሪካ በጦር መሳሪያ ሽያጭ ላይ ስላደረገችው ማስተካከያዎች" ምንም ዓይነት መረጃ እንዳልደረሳቸው ተናግረዋል።
አሜሪካ ለታይዋን የምትሸጠው የጦር መሣሪያ ቤይጂንግን ለረዥም ጊዜ ሲያስቆጣት ነበር።
ካኦ ሐሙስ ዕለት በሴኔት ፊት ቀርበው “አሁን ለኤፒክ ፊውሪ የሚያስፈልገንን መሣሪያ፣ ምንም እንኳ በቂ ቢኖረንም፣ ለማረጋገጥ ለተወሰነ ጊዜ አቁመነዋል” ሲሉ አስረድተዋል።
ካኦ የጦር መሣሪያ ሽያጭን በተመለከተ "ከታይዋን ጋር አልተነጋገርኩም" ብለዋል።
አክለውም "ሁሉም ነገር እንዳለን እያረጋገጥን ነው፣ ነገር ግን አስተዳደሩ አስፈላጊ ሆኖ ሲያገኘው ለውጭ አገራት የሚደረገው የመሣሪያ ሽያጭ ይቀጥላል" ብለዋል።
የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ለፎክስ ኒውስ ባለፈው ሳምንት "ከቻይና ጋር ለመደራደር ጥሩ ነጥብ ነው” ቢሉም የመሣሪያ ሽያጩ እንዲቆም መወሰናቸውን ግን እስካሁን አላረጋገጡም።
በተጨማሪም ለጋዜጠኞች "በሚቀጥሉት አጭር ጊዜያት ውስጥ ውሳኔ ላይ እንደርሳለን" ሲሉ ተናግረዋል።
እነዚህ አስተያየቶች የተሰጡት ፕሬዚዳንቱ ቤይጂንግ ደርሰው ከመጡ በኋላ ነው።
ትራምፕ ከዢ ጂንፒንግ ጋር ባደረጉት ውይይት ታይዋን በአሜሪካ እና በቻይና መካከል በጣም ወሳኝ ጉዳይ እንደሆነች ተናግረው ነበር።
ትራምፕ በኋላ ላይ ለጋዜጠኞች ከዢ ጋር የአሜሪካ የጦር መሣሪያ ሽያጭን በሚመለከት "በዝርዝር" መወያየታቸውን ተናግረዋል።
እንደ አውሮፓውያኑ በ1982 አሜሪካ ለታይዋን በጉዳዩ ላይ ቤይጂንግን ላለማማከር ቃል ገብታ ነበር።
የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ስለ ጦር መሣሪያ ሽያጭ ከታይዋን ፕሬዝዳንት ላይ ቺንግ-ቲ ጋር ሊነጋገሩ መሆኑን ተናግረዋል
ዋሽንግተን ለቻይና መንግሥት እውቅና በመስጠት ከታይዋን ጋር ያላትን ይፋዊ ግንኙት ካቋረጠችበት የአውሮፓውያኑ 1979 ወዲህ የአሜሪካ እና ታይዋን መሪዎች በቀጥታ ተነጋግረው አያውቁም።
ቻይና ታይዋንን የግዛቷ አካል አድርጋ የምታይ ሲሆን፤ ከአንድነትን ለማምጣት ልትከተል ከምትችላቸው አማራጮች መካከል አንዱም በኃይል መጠቅለል ነው።
የፎቶው ባለመብት, AFP via Getty Images
የአሜሪካ መንግሥት ከፍተኛ የታንዛኒያ ፖሊስ ባለሥልጣናት የምሥራቅ አፍሪካ አክቲቪስቶች ላይ “ስቅይት እና ጾታዊ ትንኮሳ” በማድረሳቸው ማዕቀብ ጣለች።
የአሜሪካ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ በመግለጫቸው ላይ የታንዛኒኣ ፖሊስ ምክትል ኮሚሽነር የሆኑት ፋውስቲን ጃከሰን ማፍዌሌን “በሰብዓዊ መብት ጥሰት ላይ መሳተፋቸው በተጨባጭ መረጃዎች” በመረጋገጡ ማዕቀብ መጣሉን ገልጸዋል።
የታንዛኒያ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማሃሙድ ታቢት ኮምቦ ለቢቢሲ ማፍዌሌ ወደ አሜሪካ እንዳይገቡ የተጣለባቸው ማዕቀብ በይፋ እንዳልደረሳቸው ተናግረዋል።
ማዕቀቡ የተጣለው የአሜሪካ ሕግ አውጪዎች ታንዛኒያ ያላት የሰብዓዊ መብት አያያዝን በሚመለከት ጠንከር ያለ ትችት ካቀረቡ በኋላ ነው።
ባለፈው ዓመት ግንቦት ወር ላይ ቦኒፌስ ምዋንጊ እና አጋተር አቱሃይሬ የተባሉት አክቲቪስቶች ወደ ታንዛኒያ ያመሩት የተቃዋሚ ፓርቲ መሪው ቱንዱ ሊሱን የፍርድ ሒደት ለመከታተል ነበር።
በርካቶች የኬንያ መንግሥትን እና ባለሥልጣናትን በመገዳደር በደፋርነቱ የሚያውቁት ኬንያዊው ተሟጋች ቦኒፌስ ምዋንጊ በታንዛኒያ ወሲባዊ ስቅይቶች እንደተፈጸሙበት በተናገረበት ወቅት "ለመኖር እየታገልኩ ነው" ሲል ለቢቢሲ ተናግሮ ነበር።
ኬንያዊው ቦኒፌስ እና ኡጋንዳዊቷ አቱሃይሬ በቁጥጥር ስር ከዋሉ በኋላ ለበርካታ ቀናት ታስረዋል።
የሰብዓዊ መብት ተሟጋቹ ከታሰረ በኋላም እርቃኑን እንዲቀር ተደርጎ፣ እጁ እና እግሩን አስረው፣ ተገልብጦ (ወፌ ላላ) ውስጥ እግሩን እንደተገረፈ ተናግሯል።
በመቀመጫው በኩል የተለያዩ ቁሶችን እንዲሁም አንደኛው እጁን በመጠቀም የተለያዩ ወሲባዊ ጥቃቶችን እንዳደረሰቡት ሰውነቱ እየተንቀጠቀጠ እና እያለቀሰ ለጋዜጠኞች አስረድቷል።
አቱሃይሬ በበኩሏ በእስር ላይ እያለች እንደተደፈረች ተናግራለች።
የታንዛኒያ ዋና ከተማ ዳሬሰላም የፖሊስ ኃላፊ ቦኒፌስ የሰጠውን ምስክርነት ያልተቀበሉት ሲሆን፣ ክሱ ከአክቲቪስቶች የሚመጣ "አስተያየቶች" እና "የሰሚ ሰሚ" ነው ሲሉ ለቢበሲ ተናግረዋል።
"እዚህ ቢሆኑ ኖሮ፤ ምን እያሉ እንደሆነ እጠይቃቸው ነበር። በሕግ እነዚህ ነገሮች የሰሚ ሰሚ ወይም የሰሚ ሰሚ ማስረጃ ይባላሉ" ሲሉ ጁማኔ ሙሊሮ ለቢቢሲ ገልጸዋል።
ሐሙስ ዕለት ሩቢዮ በመግለጫቸው ላይ የታንዛኒያ ፖሊስ አባላት ሁለቱን አክቲቪስቶች “አስረዋል፣ አሰቃይተዋል እና ወሲባዊ ትንኮሳ ፈጽመዋል” ብለዋል።
መግለጫው ማፍዌሌ የነበራቸውን ሚና ባይጠቅስም ነገር ግን ሁለት የሰብዓዊ መበት ተሟጋቾች “ለዚህ አስነዋሪ ተግባር ተጠያቂነት መውሰድ አለበት” ብለዋል።
የታንዛኒያ ፖሊስ ምክትል ኮሚሽነር የሆኑት ማፍዌሌ በሳሚያ ሱሉሁ አስተዳደር ዘመን የአሜሪካ ማዕቀብ የተጣለባቸው የመጀመርያው የታንዘኒያ ከፍተኛ ባለሥልጣን ሆነዋል።
ቢቢሲ የታንዛኒያን ፖሊስ አስተያት ቢጠይቀም ምላሽ አላገኘም።
አሜሪካ እና ኢራን በዩራኒየም ክምችት እና በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ በሚኖር ቁጥጥር ላይ አለመግባባታቸውን የሚያሳዩ ዘገባዎች ሐሙስ ዕለት ቢወጡም የአሜሪካው ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ በድርድሮቹ ላይ “ጥሩ ምልክቶች” መኖራቸውን ተናገሩ።
የአሜረካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በበኩላቸው የኢራንን በከፍተኛ ደረጃ ተብላልቶ የተከማቸ ዩራኒየም ከአገሪቱ እንደሚያወጡ ተናግረዋል።
አሜሪካ የኢራን ተብላልቶ የተከማቸ ዩራኒየም የኒውክሌር ጦር መሣሪያ ለማምረት መቃረቡን ታምናለች።
ቴህራን በበኩሏ ለሰላማዊ አገልግሎት ብቻ የሚውል መሆኑን በመግለጽ ትከራከራለቸ።
“እናገኘዋለን፤ አንፈልገውም። አያስፈልገንም። ካገኘነው በኋላ እናወድመው ይሆናል፤ ነገር ግን እንዲኖራቸው ግን አንፈቀድም” ሲሉ በዋይት ሐውስ ለተገኙ ዘጋቢዎች ተናግረዋል።
ሩቢዮ ለጋዜጠኞች ቴህራን በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል የሚያልፉ መርከቦች ላይ ቀረጥ የምትጥል ከሆነ ዲፕሎማሲ ቦታ አንደማይኖረው ጨምረው ተናግረዋል።
አክለውም በንግግሩ ላይ የተወሰኑ ለውጦች አሉ ሲሉ ተናግረዋል።
“ጥሩ ምልክቶች አሉ” ያሉት ሩቢዮ “በጣም ተስፈኛ መሆን አልፈልግም. . . በሚቀጥሉት ጥቂት ቀናት ምን እንደሚሆን እናያለን” ብለዋል።
አንድ ከፍተኛ የኢራን ባለሥልጣን ለሮይተርስ የዜና ወኪል ሐሙስ ዕለት እስካሁን ምንም ዓይነት ስምምነት ላይ ባይደርስም ልዩነቶች እየጠበቡ መምጣታቸውን ተናግረዋል።
አክለውም የኢራን የተብላላ ዩራኒየም እና በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ ያላት ቁጥጥር አሁንም ያላግባቡ ነጥቦች መሆናቸውን ጨምረው ተናግረዋል።
ሁለት ከፍተኛ የኢራን ባለሥልጣናት ከትራምፕ አስተያየት አስቀድመው ለሮይተርስ ጠቅላይ መሪው አያቶላህ ሞጅታባ ኻሜኒ በከፍተኛ ደረጃ የተብላላ ዩራኒየሙ ከአገር እንዳይወጣ ማዘዛቸውን ተናግረዋል።
የፎቶው ባለመብት, EPA
አሜሪካ ሐሙስ ዕለት በሊባኖስ የኢራን አምባሳደርን ጨምሮ ዘጠኝ ሰዎች ላይ ከሄዝቦላህ ጋር ግንኙነት አላቸው በሚል ማዕቀብ ጣለች።
ግለሰቦቹ ሄዝቦላህ ትጥቁን እንዳይፈታ በማድረግ በመካከለኛው ምሥራቅ ሰላምን አደናቅፈዋል በሚል ተወንጅለዋል።
የአሜሪካ ግምጃ ቤት ባለሥልጣናቱ በሊባኖስ ፓርላማ፣ መከላከያ፣ እና የጸጥታ መዋቅሩ ውስጥ በመሆን ሄዝቦላህ ወሳኝ የሆኑ የሊባኖስ ተቋማት ላይ ተጽዕኖውን እንዲያሳርፍ አድርገዋል በማለት ወንጅሏል።
የግምጃ ቤቱ ኃላፊ ስኮት ቤሴንት “ሄዝቦላህ ሽብርተኛ ድርጅት ነው እናም ሙሉ በሙሉ ትጥቅ መፍታት አለበት” ብለዋል።
ሄዝቦላህ ከኢራን የትጥቅ እና ስንቅ ድጋፍ የሚያገኝ ሲሆን እንቅስቃሴውን የጀመረው ከአውሮፓውያኑ 1980ዎቹ መባቻ ጀምሮ ነው።
አሜሪካ እና የባሕረ ሰላጤው አረብ አገራት ሳዑዲ አረቢያን ጨምሮ “ሽብርተኛ ቡድን” ሲሉ ፈርጀውታል።
ሄዝቦላህ በ1983 (እአአ) በአሜሪካ ኤምባሲ እና በአሜሪካ ባሕር ኃይል ላይ ጥቃቶችን ፈጽሞ 258 አሜሪካውያን እና 58 ፈረንሳያውያን ሞተዋል።
ከዚህም በተጨማሪ እአአ በ1983 በቤይሩት በሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲ ላይ ጥቃት በመፈጸምም ይወነጀላል።
እስራኤል እና ሊባኖስ ባለፈው ሳምንት በመካከላቸው የተደረሰውን የተኩስ አቁም በ45 ቀን ለማራዘም ተስማምተዋል።
ነገር ግን አሁንም እስረኤል በደቡብ ሊባኖስ በሄዝቦላህ ወታደራዊ ተቋማት ላይ የምትፈጽማቸውን ድብደባዎች ሄዝቦላህም ወደ እስራኤል ዒላማዎች ሮኬቶች እና ድሮኖች መተኮሱን አላቆመም።
የአሜሪካ ግምጃ ቤት ቃል አቀባይ ቶሚ ፒጎት የታጣቂ ቡድኑን የገንዘብ ምንጭ ለማድረግ የሚረዳ መረጃ ለሰጠ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ 10 ሚሊዮን ዶላር ለመስጠት መወሰኑን ተናግረዋል።
ፒጎት በመግለጫቸው ላይ “ይህ የመጀመርያው ነው። ማንኛውም ከአሸባሪ ድርጅቱ ጋር የሚተባበር ወይንም ያስጠለለ ወይም የሊባኖስን ሉዓላዊነት የሚገዳደር ተጠያቂ አንደሚሆን ማወቅ አለበት” ብለዋል።
አክለውም "የተረጋጋች፣ አስተማማኝ እና ነጻ የሆነች ሊባኖስ እንድትኖር ሄዝቦላህ ሙሉ በሙሉ ትጥቅ መፍታት እና የሊባኖስ መንግሥት በመላ አገሪቱ በጸጥታ ጉዳዮች ላይ ብቸኛ ሥልጣን እንዲኖረው ማድረግን ይጠይቃል" ሲሉ ተናግረዋል።
የፎቶው ባለመብት, EPA
የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ ኢራን በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ በሚተላለፉ መርከቦች ላይ የክፍያ ሥርዓት ለመዘርጋት የምታደርገውን ጥረት "ተቀባይነት የለውም” ሲሉ አጣጣሉት።
በማያሚ አውሮፕላን ማረፊያ ለጋዜጠኞች ባደረጉት ንግግር በሆርሙዝ ወሽመጥ ለማለፍ ክፍያ መጠየቅ ተቀባይነት እንደሌለው “እኛ ብቻ ሳንሆን ዓለም ይስማማበታል” ብለዋል።
ኢራን በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ ያላትን ይዞታ እና ቁጥጥር በማስፋት በሆርሙዝ ለሚያልፉ መርከቦች የክፍያ ሥርዓት እንደምትዘረጋ አስታውቃለች።
ይሄንን የተቃወሙት ማርኮ ሩቢዮ በጉዳዩ ላይ የተባበሩት መንግሥታት የፀጥታው ምክር ቤት የውሳኔ ሐሳብ ማርቀቁን ገልጸዋል።
በባህሬን የቀረበውን የውሳኔ ሐሳብ ከ100 በላይ አገራት ደግፈዋል። የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩም “በፀጥታው ምክር ቤት ታሪክ ብዙ ደጋፊ ያገኘ የውሳኔ ሐሳብ ነው” ብለዋል።
ጉዳዩን ቻይና ሳሉ እንዳነሱት ጠቅሰው “የትኛውም አገር ክፍያን አልደገፈም” ብለዋል።
ይህ አካሄድ ዲፕሎማሲያው ንግግርን እንደሚያሰናክልም የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ተናግረዋል። “እንደዚህ ካደረጉ ለዓለም ስጋት ነው። ፍጹም ሕገ ወጥም ነው” ሲሉ አክለዋል።
ኢራን ወሳኝ በሆነው የሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ ያላትን ቁጥጥር ለማጠናከር ባላት ዓላማ መሠረት የመተላላፊያ አካባቢውን ሰፊ ቦታ በይዞታዋ ስር የሚስገባ ካርታ በማውጣት የወታደራዊ ቁጥጥሯ ክልል መሆኑን አሳውቃለች።
ኢራን ጦርነት ከተከፈተባት በኋላ ከፍተኛ መጠን ያለው ነዳጅ እና ጋዝ የሚተላለፍበትን ወሽመጥ ለመቆጣጠር ያስችለኛል ያላቸውን ሕግ በፓርላማዋ በኩል ማውጣቷ ይታወሳል።
ኢራን በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ አለኝ የምትለውን ሉዓላዊ ይዞታን ለማረጋገጥ በምታደርገው ጥረት ውስጥ መተላላፊያውን እንዲቆጣጠር “የፋርስ ባሕረ ሰላጤ ወሽመጥ ባለሥልጣን” የተባለ አካል አቋቁማለች።
ባለሥልጣኑ ይፋ ባደረገው ካርታ የኢራን ይዞታ አስከ ኦማን እና የተባበሩት አረብ ኤምሬቶች የውሃ ክልል ድረስ ዘልቆ የሚገባ ነው። ይህንንም አካባቢ የኢራን ጦር ኃይሎች የሚቆጣጠሩት መሆኑን አሳውቋል።
ይህንንም ተከትሎ የተበባሩት አረብ ኤምሬቶች የውሃ ክልሏን ያካተተውን የኢራን ካርታ ተቀባይነት የሌለው መሆኑን “ያልተጫበጠ ህልም” በማለት ውድቅ አድርጋዋለች።
ነገር ግን ሆርሙዝን የሚቆጣጠረው የኢራን ባለሥልጣን መሥሪያ ቤት እንዳለው በወሽመጡ በኩል የሚደረጉ ማንኛውም የመርከቦች እንቅስቃሴ “ከባለሥልጣኑ ጋር በመነጋገር እና ፈቃድ በማግኘት” ሊሆን እንደሚገባ አስታውቋል።
አሜሪካ እና በባሕረ ሰላጤው የሚገኙ አጋሮቿ ግን ኢራን በሆርሙዝ ላይ ያላትን ቁጥጥር ለማረጋገጥ የምታደርገውን ሙከራ ውድቅ አድርገውታል።
አሜሪካ በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል የሚያልፉ መርከቦች ኢራን ላወጣችው የቁጥጥር መመሪያ ተገዢ እንዳይሆኑ እየነገረች ነው።
በተባበሩት መንግሥታት የባሕር ላይ እንቅስቃሴ ሕግ ስምምነት መርከቦች በሌላ አገር የውሃ ክልል ላይ ያለምንም ችግር እንዲተላለፉ የሚፈቅድ ሲሆን፣ ነገር ግን ኢራን ይህንን ስምምነት አልፈረመችም።
የፎቶው ባለመብት, Getty Images
አሜሪካ ኩባን “ማስፈራራት” እንዲሁም “ጫና ለማሳደር መሞከር” እንድታቆም ቻይና አሳሰበች።
የአሜሪካ ፍርድ ቤት የ94 ዓመቱ የቀድሞ የኩባ ፕሬዝዳንት ራውል ካስትሮ ላይ ክስ መመሥረቱን ተከትሎ ነው ቻይና ማሳሰቢያ የሰጠችው።
ከ30 ዓመት በፊት በኩባ እና በፍሎሪዳ መካከል ተመትተው ከወደቁ ሁለት አውሮፕላኖች ጋር በተያያዘ የቀድሞው የኩባ መሪ ላይ የተመሠረተው ክስ የአሜሪካ ዜጎችን ለመግደል ማሴር እና ሌሎችንም የያዘ ነው።
አራት ሰዎች የሞቱበት ክስተት የሁለቱን አገራት ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት አሻክሯል።
የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ የኩባን ኮሚኒስት መንግሥት መገርሰስ እንደሚፈልጉ ተናግረዋል።
የቻይና የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ጋዎ ጂያኩን “አሜሪካ በየአጋጣሚው ኩባን ማስፈራራት ማቆም አለባት” ብለዋል።
ቻይና “በጽኑ ኩባን ትደግፋለች። በውጭ ኃይሎች በማንኛውም አውድ ኩባ ላይ የሚደርስ ጫናን ቤይጂንግ ትቃወማለች” ሲሉም ተናግረዋል።
ቃል አቀባዩ “አሜሪካ ማዕቀብ እና የሕግ መዋቅርን በመጠቀም ኩባን ማስፈራራት እና ጫና ማሳደር ማቆም አለባት” በማለትም አክለዋል።
የኩባን ሉዓላዊነት እና ክብር ቻይና እንደምትደግፍ እንዲሁም የውጭ ኃይሎችን ጣልቃ ገብነት እንደምትቃወም ገልጸዋል።
የፎቶው ባለመብት, Tasnim News Agency
ኢራን ጦርነቱን ለማስቆም የቀረበላትን በከፍተኛ ሁኔታ የተብላላ ዩራንየምን ወደ ውጭ ለመላክ የቀረበውን ሐሳብ ውድቅ ለማድረግ መወሰኗን ሮይተርስ የዜና ወኪል ዘገበ።
ሮይተርስ ሁለት ምንጮችን ጠቅሶ ባወጣው ዘገባ የኢራን ጠቅላይ መሪ ሞጅታባ ኻሜኒ በከፍተኛ ሁኔታ የተብላላ ዩራንየም ከአገር እንዳይወጣ ትዕዛዝ አስተላልፈዋል።
አሜሪካ ለሰላም ድርድር ካቀረበቻቸው ነጥቦች መካከል አንዱ ይሄው ጉዳይ ነው።
የጠቅላይ መሪው ውሳኔ የፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕን አስተዳደር ሊያስቆጣ እና የድርድር ሒደቱን ሊያወሳስብ ይችላል።
ሮይተርስ ያነጋገራቸው የእስራኤል ባለሥልጣናት እንደሚሉት፤ ኢራን ያከማቸችው የተብላላ ዩራንየም ከአገሪቱ እንደሚወጣ ለእስራኤል ማረጋገጫ ሰጥተዋል።
የሰላም ስምምነት ላይ ኒውክሌር ጦር መሣሪያ የመሥራት ነጥብ ላይ የደረሰው የተብላላ ዩራንየም ከኢራን እንደሚወጣ መናገራቸው ተገልጿል።
ስለ ጉዳዩ የኢራን መገናኛ ብዙኃን እስካሁን ድረስ ዘገባ አላወጡም።
ኢራን ከአሜሪካ እና ከሌሎች ምዕራባውያን ጋር ለዘመናት ሲያወዛግብ የቆየው የኒውክሌር መርሃ ግብሯን ሙሉ ለሙሉ እንድታቆም እና ከጥቅም ውጪ እንድታደርግ የቀረበላትን ጥያቄ ባለመቀበሏ ነው።
በአሜሪካ እና በእስራኤል የተከፈተባትን ጦርነት ለማቆም ከቀረበላት ቅድመ ሁኔታ መካከልም እንዱ የኒውክሌር መርሃ ግብሯ ቢሆንም፤ ኢራን አልተቀበለችውም።
